a

1. (Tematik)
latin alfabesinin ilk harfi.



devamını gör...
5. (Tematik)
latin ve kiril alfabelerinin ilk harfidir. aynı şekilde arap ve ibrani alfabalerindeki ilk harfdir.

sanılanın aksine ilk yunancadaki "alfa" harfi olarak kullanılmamıştır. bu harfin orjinali fenikedeki "alef" harfidir, modern alfabenin orjinali fenike alfabesinden türediği bilinmektedir. harf buradan yunanlara alfa olarak, ibranilere alef olarak ve araplara da elif olarak geçmiştir.
devamını gör...
10. (Tematik)
alfa olarak öküzün başını temsil eder.
devamını gör...
12. (Tematik)
kalbi açan ses. bir süre aaaa dediğinizde kalbin titreşimini hissetmeye başlarsınız. sonuna ya da başına en çok yakışan harf 'h'dir.
devamını gör...
15. (Tematik)
nota alfabesinde 'la' notasının karşılığı olan harf.
devamını gör...
16. (Tematik)
hem yanar döner hem de acaip olan harf.

ah yanar döner a, acaipsin.
devamını gör...
19. (Tematik)
ünlem edatı ey, hey.

"a benim gözleri görmeyenim" cümlesindeki gibi.
devamını gör...
20. (Tematik)
iki kelimenin arasına girerek, anlamı pekiştiren yeni kelimeler türetmeye yarayan orta ek.

"leb a leb" kelimesindeki gibi.
devamını gör...
24. (Tematik)
gayet iyi yazan, sadeliği elden bırakmayan ama derine daldırmaktan da çekinmeyen sağlam cogito sözlük yazarı.
devamını gör...
27. (Tematik)
â şeklinde yazılınca sözlükte büyük yazılabilen bir harf(miş).
devamını gör...
32. (Tematik)
"a" sesi...

türkçenin en kolay sesidir. aslında sesten çok bir köktür.
eski türkler bu köke inançlarından dolayı "tanrı, gök, yüksek" gibi anlamları yakıştırmışlardır. çünkü ilk bu kelimeyi icât etmişler ataları yüksek ihtimalle. bu kelimeye de kendilerini yaratan varlığın adını isnat etmişlerdir. doğaldır, normaldir. sonradan değişmiştir. bu da normaldir.


bu kökten türetilen kelimelere bir bakalım.


ağ - yükselme, tanrı'ya yükselme manaları isnat edilebilir.
ağıt - ilk anlamını kısmen de olsa hâlâ korur.
ağla(mak) - gözyaşı dökmek bugünkü manası ile.

*yumuşak "g" ler türkçe'nin kolay söylenme güdüsünden kaynaklıdır.

ağıt, ağlamak:

eski türkler erkeği olsun kadını olsun savaşçı bir toplumdur. kadınlar bu savaşlarda tarih boyunca üstlendikleri misyonu hakkıyla yaparak, erkeklerine destek olmuşlardır. kadın-erkek eşitliği hususiyetini kanun bazında -burada kanundan kasıt evrenin kendi kanunudur yani ilahidir- bu kültür islam'dan sonra en iyi işleyen kültürdür.

türk erkeklerinin toplum yaşantısında bugün her ne kadar tîye alınsa da "at-avrat-pusat" öğesi kesinlikle hakimdir. türkler; kadınlarını, silahlarını ve atlarını canları gibi severlerdi. kadınları yârenleri, silahları ve atları ise kardeşleriydi.

(ayrıntılı bilgi için: "cengiz aytmatov- elvedâ gülsarı")


bir de türkler yerleşik hayata sonradan geçtikleri için, kendi yaşam standartlarını yüksek tutmak amacıyla birbirlerinden hiç ayrılmamışlar. savaşçı erkekler de bu vesileyle birbirlerine kardeş nazarıyla bakmışlardır.
içlerinden birisi öldüğü zaman bir tören düzenlenirdi. (töre: türk kelimesiyle aynı köke sahip olduğu söylenir)

bu törende ölen savaşçının ruhu, göğe yani tanrı'ya gönderilirdi. bu inanış alevi-bektaşi inanışında halen devam etmekte "hakk'a yürümek" şeklinde biraz asimile olarak devam ettirilmektedir.

ortaya bir çadır kurulur, çadırın içine savaşçının ceseti konur. etrafında atlarıyla savaşçının arkadaşları tur atarlar. kahırlarından ve kederlerinden yüzlerini yırtarlar, bu esnada ise kadınlar ezgiler söyleyerek *ağıt yakarlardı. bu ağıda erkekler de dahil olurdu bazen.

neyse işte burada ağıt kelimesi "yükseltme" manasıyla kendini bulur.
ağlamak ise yükseltme işinin yapılması esnasında yapılandır. çok karışık bir cümle ama anlayabilirsiniz.

toparlayalım:

ağıt: yükseltme işi
ağlamak: yükseltme işini yaparken yapılandır.

şimdiki manasıyla bu kelimelerin ne anlama geldiğini söylememe gerek yok galiba. eğer türk'seniz; ağlama işini artık basit görmeyin. atalar her şeye ağlamazmış, her şeyi yüceltmezmiş, yükseltmezmiş.
devamını gör...
33. (Tematik)
frenk özentisi â'ya karşı şapka takmayı reddettiği için asılan 29 harften yalnızca biri.

tarih seni unutmayacak koca yürekli a. ışıklar içinde yat...
devamını gör...
34. (Tematik)
aaaaaaaaaaaa diye uzatıldığında yada a harfleri bu şekilde yanyana geldiğinde tarzan'dan çıkan ses meydana gelir. (bkz: tarzan)
devamını gör...
35. (Tematik)
şaşma, hatırlama, sevinme, acıma, üzülme, kızma vb. duyguların anlatımına güç kazandıran söz.

a, ne güzel! gibi.
devamını gör...
38. (Tematik)
ard arda geldiğinde ünlem oluşturan harf.

aaaaaaaaaaa!!! gibi.
devamını gör...
39. (Tematik)
onsuz aşk kelimesi nasıl izah edilirdi dedirten harf.
devamını gör...
41. (Tematik)
sırtını diğer harflere dönmüş, kambur, göbekli birine benzeyen harf.
devamını gör...
42. (Tematik)
yapraklarını döküp boynunu bükmüş bir çiçeğe benzeyen harf.
devamını gör...
45. (Tematik)
türk ve sâmî alfabesinden türemiş birçok alfabenin ilk sesli harfi. kalın geniş-düz, orta damak seslisi.*
devamını gör...
46. (Tematik)
ünlem şaşma, hatırlama, sevinme, acıma, üzülme, kızma vb. duyguların anlatımına güç kazandıran söz
"a, ne güzel!" "a, sen burada mıydın?"
devamını gör...
47. (Tematik)
(a.f.n.) 1. kelimenin sonuna gelen ve ey! mânâsını veren bir nida edatıdır cana (ey can); zâhidâ (ey zâhid) gibi. 2. sesli ile biten has isimlerin sonuna gelirse a harfi yâ şeklini alır nâbiyâ (ey nâbi); bâkiyâ (ey baki)., gibi. 3. iki aynı veya iki ayrı kelime arasına sıkışarak sözün mânâsını kuvvetlendirir rengârenk; lebâleb; gûnâgûn.. gibi. (osm.) *
devamını gör...
48. (Tematik)
cümlenin başında veya sonunda yer alarak, ses tonuna göre şaşkınlık, kızgınlık, öfke, hiddet, üzüntü, teşvik, takdir gibi hisleri ifade eder. [ünl.]
kurulalı neler çekmiş/yalan dünyaya sorsan a-âşık ömer

hitab edilen kişinin adının, sıfatının, ünvanının önüne getirildiğinde ifadeye kuvvet katar:
a sersem! neden geciktin?

cümle sonunda, yapılan fiilin tabiîliğini belirtir:
güzeldir, giyer'a!

dilek-şart kipinin teklik ve çokluk ikinci şahıslarından sonra geldiğinde fiilin dilek anlamını emir derecesinde kuvvetlendirir:
tutsan a!
silsen e!

yahu, hey.
dur a derviş, dur a haber sorayım-üsküdarî
*
devamını gör...
50. (Tematik)
(ha.) osmanlı alfabesinin ilk harfi olan elif ile yirmi birinci harfi olan ayın harfleri, türk alfabesindeki a veya â işaretleriyle karşılanır.
(osm.) 'â'. *
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.