gabon

1. (Tematik)
avrupa'da köle ticaretini yasaklayan kanunların kabulünden sonra fransızlar bu ticareti önlemek bahanesiyle sömürgecilik amacıyla 19. yüzyılın ikinci yarısında bölgeye yerleşmeye başladılar. 1849'da hürriyeti iade olunan köleler gabon ırmağı koyundaki libreville köyüne yerleştirildiler. fransızlar yerli kabilelerle de anlaşarak bölgeye hakim olup gabon kolonisi kurdular. gabon 1888'de fransız kongo'suna bağlandı. 1910'da çad'dan kongo'ya kadar bütün fransız sömürgeleri ''fransız ekvator afrikası'' adı altında birleştirilince gabon da bu birliğe bağlandı.

gabon 1960 yılında fransa'dan bağımsızlığını elde etti. 1961'de leon m'ba devlet başkanı oldu. 1964'de yapılan askeri darbeyle iktidardan uzaklaştırılınca fransa derhal müdahele ederek onu tekrar iktidara getirdi. leon m'ba'nın 1967 yılında ölmesi üzerine yerine geçen albert-bernard bongo 1973, 1979, 1986, 1993 ve 1998 yıllarında yapılan devlet başkanlığı seçimlerini de kazanarak afrika'da en uzun süre iktidarda kalan devlet adamı oldu. devlet başkanı olduktan sonra müslüman olan albert-bernard, ömer ismini aldı ve hacca gittiği için kendisine el-hac ömer bongo denildi.

son yıllarda iyice güçlenen gabon doğaln kaynakalrın kullanımı ve dış desteklerle afrika'nın en gelişmiş ülkelerinden biri olmuştur. afrika'da libya'dan sonra kişi başına düşen milli geliri en yüksek ülke haline gelmiştir. bu gelişmenin asıl sebebi lopez burnu yakınlarında denizde bulunan petrol ve muhtelif bölgelerde bulunan madenlerin çıkarılıp satılması neticesinde elde edilen dövizin ekonomik kalkınma için harcanmasıdır. gabon tarım bakımından oldukça geridir. ovalık bölgelerde toprağın ırmaklarla yayılması ve bataklıklar yüzünde ziraata elverişli toprak çok azdır. buna karşılık maden ve orman işletmeciliği çok gelişmiştir. madenler ve petrolleri yabancı şirketler işletmekte, gabon hükümeti ise manganez madenleri işletmesine %10, petrol işletmesine %25 nispetinde ortak olmaktadır. diğer madenleri çıkaran ve filizi zenginleştiren tesislere de %25 nispetinde ortaktır. yıllık petrol üretimi 10 milyon tonun üzerindedir. dış ticaretin çoğu fransa ile yapılmaktadır.
devamını gör...
2. (Tematik)
sokaklarında sizi 1 dolar için öldürmeye hazır iri yarı insanların yaşadığı, çiğ eti kekiğe bulayıp yişyen vatandaşların yurdu...

limanlarında herşey çok zordur tüm afrika limanları gibi...
devamını gör...
4. (Tematik)
eğer gabon'un asaletinin konuşulduğu kadar cibuti'nin problemleri konuşulsaydı; şimdi her şey çok farklı olurdu cibuti için.
devamını gör...
6. (Tematik)
sonradan il olan şehirleri bilemeyen bünyelerin bilemeyeceği ülkelerden. mesela nasıl yalova, kilis filan diye iller varsa, böyle de bir ülke var.
teşekkürler cogito. teşekkürler teşekküler.
devamını gör...
8. (Tematik)
bir olcu birimi.
birkac litreye tekabul eder.
devamını gör...
9. (Tematik)
şu an ayna da izleyebileceğimiz ülke.

hani "bu gabon da neyin nesi allasen?" diyenler var ya onlar için amme hizmeti olsun.
devamını gör...
11. (Tematik)
huzur için orada olmak vardı diye içimden geçirsem de bu sadece bir yanılsama benim için. huzur orada mı burada mı. belkide aslı huzur asli huzur ne orada ne de burada. belki de vallaha'da. kayık üstü balıkçı sohbetleri genelde fotoğraflarda huzur veriyor. bir de o'na sor bakalım. herkes kendine müslüman olsun bence.
devamını gör...
13. (Tematik)
imdi bu ülke için vizelerin kaldırılmasını eleştiren bir sürü! ekşi sözlük yazarı kendi aralarında dalga geçiyorlar. bunların amacı elbette bir usa veya yengen vizesinin kalkması. umuyorlar ki oraya gidip rahat hayat sürsünler ya da iki de bir girip çıksınlar içsinler eğlensinler vs. aslında bu sürülerin böyle düşünmesi biz ehli sünnet müslümanları için gayet sevindirici bir durumdur. zira bu hayattan anladıkları bellidir. ve müslümanlar için diğer imkanlar kalacaktır.

-yarım kalan dünya turumda uğramak istediğim ülkelerden.

(bkz: gabon'da imam hatip lisesi açacağız)
devamını gör...
15. (Tematik)
resmi adı gabon cumhuriyeti'dir. başkenti libreville'dir. nüfusu 1 244 192 (2000) olan gabon'un yüz ölçümü 267 670 km2dir. yönetim biçimi cumhuriyet, para birimi cfa frangı, resmi dili fransızcadır. ülke nüfusunun %60'ı hristiyan, diğerleri yerel dinlere mensuptur. orta afrika'nın atlas okyanusu kıyılarında yer alan ülkenin komşuları; kuzeyde ekvator ginesi ve kamerun, güneyde ve doğuda kongo'dur. kişi başına düşen milli gelir 1999 yılına göre 6500 $'dır. zorunlu eğitim süresi 10 yıldır.
devamını gör...
16. (Tematik)
portekiz'li gemicilerin köle ticaret merkezi sonra fransız sömürgesi ve 17 ağustos 1960 bagımsızlık..ayrıca afrika'nın en huzurlu ve sorunsuz ülkesinden birisiymiş.
devamını gör...
18. (Tematik)
yakın zamanda ülkeyi 41 yıl yöneten ömer bongo'nun yerine yapılan devlet başkanlığı seçimlerinde; ömer bongo'nun oğlu ali ile muhaliflerin güçlü adayı obame arasında heyecanlı bir seçim yarışına sahne olan petrol zengini afrika ülkesi.

http://www.hurriyet.com.tr/...
devamını gör...
19. (Tematik)
gabonlu bir kaç insan tanıdım.

fransızcayı aksanlı konuşuyorlar, yardım severler, misafirperverler.
tipik fransız soğukluğunu üzerinizde hissetmiyorsunuz.

"gabon'da beyazlar yaşıyor mu?" diye sordum. "elbette" dediler. sadece fransızlar yaşıyor. ne de olsa eski sömürgeleri. çoğu da avrupa'nın keşmekeşliğinden kaçan, farklılık isteyen yaşlı insanlar. kimileri gabon'a, kimileri ruanda'ya, kimileri de fildişi sahili'ne gidiyor. artık kafaları nereye eserse. mücevher havzalarına, değerli minerallere ortak olmak için. kapitalizm, sömürü çarklarına takılıp gitmişler zira...
devamını gör...
23. (Tematik)
resmi adı gabon cumhuriyeti'dir. başŸkenti libreville'dir. nüfusu 1 244 192 (2000) olan gabon'un yüz ölçümü 267 670 km2dir. yönetim biçimi cumhuriyet, para birimi cfa frangı, resmi dili fransızcadır. ãœlke nüfusunun %60'ı hristiyan, diğŸerleri yerel dinlere mensuptur. orta afrika'nın atlas okyanusu kıyılarında yer alan ülkenin komşŸuları; kuzeyde ekvator ginesi ve kamerun, güneyde ve doğŸuda kongo'dur. kişŸi başŸına düşŸen milli gelir 1999 yılına göre 6500 $'dır. zorunlu eğŸitim süresi 10 yıldır.
devamını gör...
25. (Tematik)
gabon. batı afrika’da islâm konferansı teşkilâtı’na üye bir ülke.

ı. fizikî ve beşerî coğrafya
ıı. tarih
ııı. ülkede islâmiyet

resmî adı gabon cumhuriyeti (république gabonaise) olup batıdan atlas okyanusu, kuzeyden ekvator ginesi ve kamerun, güneyden ve doğudan kongo ile çevrilmiştir. ekvator çizgisinin ortaladığı ülkenin yüzölçümü 267.667 km2, nüfusu 1.280.000 (1993), başşehri 352.000 nüfuslu libreville’dir. adını, xv. yüzyılın sonlarına doğru bölge kıyılarına ulaşan portekizli denizcilerin, biçiminden dolayı como nehrinin derin ve geniş halicine verdikleri kukuletalı bir tür balıkçı kabanının adı olan gabāodan almıştır.


ı. fizikî ve beşerî coğrafya

ülkenin yaklaşık 800 km. uzunluğundaki kıyı kesimi kuzeye doğru genişleyen bir birikim alanıdır ve alüvyonlarla kum taşlarından ve yer yer yüzeye çıkan kretase yaşlı kayaçlardan oluşur. buna karşılık ülkenin büyük kısmını, kıyı ovasının gerisinde yer alan prekambriyen temele ait gnays, granit, metamorfik şistler ve kum taşlarından meydana gelen 300-600 m. yükseklikteki platolar kaplar. bu platoların üzerinde kuzeyde cristal dağı (1200 m.), orta kesimde granitik bir kütle olan ibuci (ıboudji) dağı (1375 m.) yükselir. ülkenin kuzeyinden ve güneyinden gelen kolların birleşmesiyle oluşan ogue (ogooué) ırmağı, gabon’un en büyük kısmının sularını toplayarak okyanusa boşaltır. kıyı çizgisinin güney ve orta kesimi, benguela akıntısının sürüklediği lagünlerin oluşmasına yol açan maddelerin birikmesiyle, eski masifin kıyıya ulaştığı kuzey kesimi ise ria biçimli girintilerle şekillenmiştir. gabon’da iki yağışlı (ekim-kasım, şubat-nisan) ve iki kurak (mayıs-eylül, aralık-ocak) mevsimin birbirini takip ettiği tipik bir subekvatoral iklim hüküm sürer. yıllık yağış miktarı, kuzeybatı kıyılarına doğru daha da artmak üzere 1600-3000 milimetre arasında değişir. nem oranının çok yüksek olduğu ülkede ortalama sıcaklık 26 derece dolayında seyreder ve yıl boyunca ancak 1-2 derece kadar oynar. bu iklim şartları altında gabon topraklarının % 85 gibi büyük bir kısmını floristik bakımdan çok zengin olan ve okume (gabon maunu), akarju gibi kerestesi kıymetli ağaç türleri içeren ekvatoral yağmur ormanları kaplar.

ülke nüfusunun hemen hemen yarısı, her biri birer ticaret ve yönetim merkezi olan şehirlerde yaşar. bu şehirlerin başlıcaları kıyıda libreville ile port gentil, iç kesimlerde de franceville, moanda ve lambaréné’dir. nüfusun geri kalan kısmı ise sayıları yaklaşık 4000 kadar olan kırsal yerleşmelerde yaşar. halkı meydana getiren kırk dolayındaki etnik gruptan önde gelenler fanglar (nüfusun yaklaşık % 30 kadarı), echirler (% 25), adumalar (% 17), mieneler ve punular’dır. fransa ile sıkı bir ekonomik, siyasî ve kültürel ilişki içinde bulunan gabon’un resmî dili fransızca’dır. bunun yanı sıra bantu dil ailesine giren çeşitli mahallî diller de konuşulmaktadır. dil ve kültür alanında olduğu gibi dinî bakımdan da fransa’nın etkisinde kalan gabon’da nüfusun yaklaşık % 40’ı hıristiyan, yarıya yakını animist, geri kalanı da müslümandır. hıristiyanlık buraya avrupalı sömürgeciler tarafından desteklenen misyonerlerce getirilmiş ve sömürge yönetiminin planlı gayretleri sonucu yayılmıştır.

gabon, çeşitli doğal kaynakları sebebiyle afrika’nın en zengin ve kişi başına millî gelirin en yüksek (1985’te 3500 dolar) olduğu ülkelerinden biridir. millî gelirde en büyük payı (% 55 dolayında) faal nüfusun ancak % 6 kadarının uğraştığı madencilik sağlar. buna karşılık faal nüfusun % 55’ini bünyesinde toplayan tarım sektörünün millî gelirdeki payı ancak % 8, faal nüfusun % 14’ünün uğraşı alanı olan endüstrinin payı ise % 14 kadardır. başlıca tarım ürünleri manyok, şeker kamışı, kakao, kahve, kauçuk, muz ve pirinçtir. besin maddeleri ihtiyacının % 85 kadarı ithalât yoluyla dışarıdan temin edilir. değerli ağaç türlerinin işlenip ihraç edildiği ormanlar ülkenin önemli bir gelir kaynağıdır. çoğu denizde açılmış kuyulardan olmak üzere yılda 8 milyon ton kadar petrol çıkarılır; manganez, uranyum, demir ve kurşun da işletilen başlıca yer altı kaynaklarındandır. gabon’un ihracatında en büyük geliri petrol (% 82), orman ürünleri (% 6), manganez (% 6) ve uranyum sağlar. mamul eşya, motorlu taşıt, makine ve besin maddeleri dışarıdan alınan başlıca mallardır. dış ticarette fransa’yı amerika birleşik devletleri, japonya ve almanya takip eder.

bibliyografya: the ıllustrated encyclopedia of mankind, london 1978, v, 607-608; the cambridge encyclopedia of africa, london 1984, s. 233; d. m. fremy, quid, paris 1988, s. 918; africa south of the sahara 1992, london 1991, s. 467-487; r. cornevin, “gabon”, eı² (fr.), ıı, 992; “gabon”, ebr., ıx, 1067-1068.

sırrı erinç


ıı. tarih

gabon’un ilk sakinleri bantu dillerini konuşan pigmeler’dir; sonraları bunlara çoğunluğu kongo’dan gelen başka kabileler katılmış ve bugünkü halkı oluşturmuşlardır. avrupalılar’dan ilk yerleşenler, 1472 yılında gabon kıyılarını keşfeden portekizliler’dir; onları 1580-1600 yılları arasında hollandalılar, xıx. yüzyıl ortalarına doğru da kıyıda müstahkem bir yerleşme merkezi kuran fransızlar takip ettiler. avrupalılar köle, fildişi ve başta abanoz olmak üzere kıymetli kereste ticaretiyle ilgilenmişler, köle ticaretini 1880’e kadar sürdürmüşlerdir. gabon’da fransız himaye idaresi 1837’de başladı ve zamanla kabile yöneticileriyle yapılan çeşitli antlaşmalarla güçlendirilerek nüfuz alanı genişletildi. tüccar ve askerlerin arkasından gelen protestan ve katolik misyonerler yerli halka hıristiyanlığı benimsetmeye çalıştılar. fransa, iç kesimlere yapılan keşif gezilerinin ardından buraya bir genel vali tayin etti, böylece o tarihe kadar fransız batı afrikası’na bağlı olarak deniz subayları tarafından yönetilen ülke fransız kongosu içinde yer aldı (1888). xx. yüzyılın başlarına kadar çeşitli tarihlerde yerliler birçok defa ayaklandılarsa da bu ayaklanmalar her seferinde kanlı şekilde bastırıldı. 1910 yılında oluşturulan fransız ekvator afrikası içinde orta kongo, ubangi-şari ve çad’la birlikte yer alan gabon sömürgesine 1946’da fransa’nın deniz aşırı toprakları statüsü verildi. 1958’de fransız topluluğu içinde özerk bir cumhuriyet halini alan gabon 17 ağustos 1961 tarihinde bağımsızlığına kavuştu. ülkenin ilk cumhurbaşkanlığına, bağımsızlık mücadelesinde önemli hizmetleri geçen leon maba seçildi. maba 1964’te bir darbeyle devlet başkanlığından uzaklaştırıldı; fakat fransa’nın gönderdiği askerî birliğin müdahalesiyle görevine geri döndü. 1967’de maba’nın ölümü üzerine devlet başkanlığına albert bernard bongo getirildi. bernard 1968’de bütün siyasî partileri kapatarak kendi başkanlığı altında parti démocratique gabonais’yi kurdu ve böylece ülkeye tek partili yönetimi getirdi. halen yürürlükte olan anayasa, çok partili dönemin 21 şubat 1961 tarihli anayasası ise de 1967, 1975, 1981 ve 1986 yıllarında bazı maddeleri değiştirilmiş durumdadır. albert bernard 1973 yılında islâmiyet’i kabul ederek ömer adını aldı ve arkasından hacca gitti. ömer bongo, 9 kasım 1986 tarihinde anayasa gereği doğrudan halkın oylarıyla üçüncü defa yedi yıllık bir süre için devlet başkanlığına seçildi, 5 aralık 1993’te yapılan seçimlerde de % 51 oy alarak görevde kaldı.


ııı. ülkede islâmiyet

islâmiyet gabon’a, xıx. yüzyılın sonlarına doğru ayaklanmaları bastırmak için senegal’den getirilen müslüman askerler, yine fransızlar’ın elinde bulunan batı sudan ile bu bölge arasında gidip gelen tâcirler ve buraya sürgüne gönderilen şeyh ahmedü bamba ile samori turi vasıtasıyla girmiştir. aumale kalesi’nde bir garnizona yerleştirilen senegalli askerler daha sonra libreville’de bir kamp kurdular. bunların bir kısmı görevlerinin bitiminde ülkelerine dönmeyerek ogue sahillerine yerleşip ticaret hayatına atıldılar ve gabonlu kadınlarla evlenerek ülkede islâm’ın ilk temsilcileri oldular. diğer taraftan, senegal’de fransız sömürgeciliğine karşı ciddi bir engel teşkil eden mürîdiyye tarikatının kurucusu şeyh ahmedü bamba tutuklandıktan sonra buraya sürülmüş (1895) ve bir katolik din adamının gözetimi altında 1902’ye kadar mayumba ve lambaréné’de hıristiyanlaştırılmış yerliler arasında ikamete mecbur edilmiştir. aynı şekilde gine’de halkı fransızlar’a karşı teşkilâtlandıran ve islâm’ı yaymaya çalışan samori turi de 1890’da tutuklanarak gabon’un ndjole şehrine gönderilmiş ve ölümüne kadar burada kalmıştır. bu iki zat ülkede islâm’ın tanınmasında önemli rol oynamışlarsa da gabon’da bu dinin hızlı bir şekilde yayıldığı ve halk tarafından benimsenmiş olduğu pek söylenemez; hâlâ buradaki müslümanların çoğunu gabonlular değil dışarıdan gelen yabancılar oluşturmaktadır. ülkedeki müslümanların toplam nüfus içerisindeki oranıyla ilgili rakamlar birbirinden farklıdır. 1974 yılında tam üye sıfatıyla islâm konferansı teşkilâtı’na alınmasına rağmen en iyimser rakamlar dahi gabon’daki müslüman nüfusun oranını ancak % 10 olarak göstermektedir (m. ali kettani, s. 163). batılı kaynaklar ise % 1 ile 5 arasında değişen oranlar vermektedirler (balta, s. 347; a map ofthe muslims in the world today, s. 13; cornevin, africa south ofthe sahara 1992, s. 483). müslümanlar ülkenin her tarafına yayılmış halde bulunmakla beraber özellikle gabon körfezi çevresiyle n’gounié ve nyanga idarî birimlerinde toplanmışlardır ve sayılarının azlığına rağmen yönetim ve ticarette eskiden beri önemli rol oynamaktadırlar. halen devlet kademelerinde cumhurbaşkanından başka en üst makamlara çıkmış ve bakan, general, genel müdür, polis şefi mevkiine yükselmiş pek çok müslüman idareci bulunmaktadır.

bugün gabon’daki müslümanların oyem, port gentil, franceville, lambaréné ve başşehir libreville’de çeşitli cami ve medreseleri bulunmakta ve bunlar dinî eğitim hayatında önemli roller oynamaktadır. çünkü resmî okullarda islâmî bilgiler verilmediği için din eğitimi görevi cami ve medreselere düşmekte, kitap ve öğretmen eksikliği de bu görevi ciddi biçimde güçleştirmektedir. en iyi şekilde teşkilâtlanmış medreseler oyem ve port gentil şehirlerinde bulunanlardır. fas sultanlığı libreville’de bir cami, kuveyt ve suudi arabistan da bazı şehirlerde birer cami ile kültür merkezi yaptırmışlardır; ayrıca râbıtatü’l-âlemi’l-islâmî bir kültür merkezi kurmuştur. aralarında ticâniyye ve mürîdiyye tarikatları mensuplarının da bulunduğu müslümanlar henüz bir dernek çatısı altında birleşmiş değildirler ve başka ülkelerdeki dindaşlarıyla da sıkı ilişki içinde oldukları söylenemez. her yıl ortalama 200 kişi hacca gitmekte ve bu sayede diğer islâm ülkelerinden gelenlerle yakınlık kurulmaktadır; bunun yanında ihracat-ithalâtla ilgilenen gabonlu müslüman tüccarlar da fas, kuveyt ve suudi arabistan gibi ülkelerle olan ticarî münasebetleri çerçevesinde dostluk geliştirmeye çalışmaktadırlar.

bibliyografya: e. sik, the history of black africa (trc. s. simon), budapest 1974, ı, 230-231, 331-332; ıv, 250-251; m. mahmûd savvâf, ifrîķıyye’l-müslime, beyrut 1975, s. 331-341; türkkaya ataöv, afrika ulusal kurtuluş mücadelesi, ankara 1975, s. 270-272; seyyid m. bekir, el-eķalliyâtü’l-müslime fî ifrîķıyye, mekke 1985, s. 246-252; a map of the muslims in the world today, london 1986, s. 13; m. ali kettani, muslim minorities in the world today, london 1986, s. 163; p. balta, l‘ıslam dans le monde, paris 1986, s. 347; p. englebert, “gabon, recent history”, africa south ofthe sahara 1992, london 1991, s. 467-470; r. cornevin, “history of french equatorial africa until ındependence”, a.e., s. 74-76, 483; a.mlf., “gabon”, eı² (fr.), ıı, 992; o. hassan kasule, “muslims in gabon, west africa”, jımma, vı/1 (1985), s. 192-206; h. deschamps, “gabon”, eun., vıı, 424-426.

davut dursun *
devamını gör...
--- alıntı ---

fetullahçı terör örgütü/paralel devlet yapılanması'nın (fetö/pdy) orta afrika ülkesi gabon'daki yapılanmasına yönelik mit tarafından düzenlenen operasyonla türkiye'ye getirilen 3 şüpheli, "silahlı terör örgütü yöneticiliği" ve "uluslararası casusluk" suçlarından tutuklanma istemiyle mahkemeye sevk edildi

--- alıntı ---

aranızda gabonlu var mı?!
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.