kötülük

--- alıntı ---

nisa suresi 79
iyilik ve güzellikten sana her ne ererse Allah'tandır. kötülük ve çirkinlikten sana ulaşan şeyse kendi nefsindendir. biz seni insanlara bir resul olarak gönderdik. tanık olarak Allah yeter


--- alıntı ---

devamını gör...
metafizik, moral ve doğal olmak üzere üçe ayrılır. iyiliğin zıddı.
devamını gör...
bir felsefe ve aynı zamanda kelam problemidir. sonucunda tanrı kötü müdür veya kötülüğü engellemekten aciz midir minvalinde bir çelişki ortaya çıkar. iyi tetkik edilmediğinde insanı imanından eder.
devamını gör...
kötülük problemine teoloji cephesinden başlıca şu cevaplar verilmektedir:
1. objektif kötülük yoktur. kötü olarak addedilen çoğu şey belki duygusal bir bozukluğun, kötümserliğin, yetinmezliğin bir yanılsamasıdır.
2. kötülük, ahlaki yetkinleşmenin bir önkoşuludur. bak. sabır, dirayet, tevekkül...
3. insan, özgür irade sahibidir; dolayısıyla yaptıklarının iyi veya kötü sonuçları olması yadırganmamalıdır. haiz olunan cüzi iradenin istismar edilip edilmemesi konusunda insan muhayyer ve mükelleftir.
4. kötülük problemi, insan-merkezli bir okumanın ürünüdür.
5. kötülük problemi, hristo-santrik bir okumanın ürünüdür. hristiyanlığın monist, irrealist iyilik anlayışının muhalefetin bir tezahürüdür.
6. eşya zıddı ile kaimdir. iyi varsa kötü de olacaktır. yoksa iyinin bir anlamı olmaz.
7. her şerde bir hayır vardır. bu da, yin yangdaki yang ın içinde yin mevcuttur. örnek verirsek: hz. muhammed i öldürmek için yola çıkan hz. ömer kurandan ayetler dinleyerek hidayete ermiştir. hz. ömer in peygamberimizi öldürmek için yola çıkması kötüdür; lakin bu kötülük bir iyiliğe yani ömer in hidayetine vesile olduğu için özü itibariyle iyidir de.
8. ahiretin yüceltilmesi, mükemmeliyetinin tekidi için dünyada kötülüğün mevcudiyeti vaciptir.
9. islamda hayır da şer de Allah ın ilim ve iradesinin bir eseridir. bu bağlamda kötülük tanınır, Allah ın kötülüğü engelleyemeyeceğine dair görüş geçersiz kılınır;
10. kimi kötülükler uzun vadede insanlar lehine neticelenebilir. misal, ayağa diken bakması kötüdür. lakin bu diken batmasının acısı bir günahın afvına sebep olabilir, kefaret addedilebilir.
11. insan mutlak alim değildir. olaylar arasındaki sebep sonuç ilişkisini kuramayabilir, olayların akış denklemini tam oturtamayabilir.
12. kimi kötülükler imtihanın, terbiye ve tedibin bir gereğidir.
13. Allah iyiliği murad etmiş, kötülüğe ise müsaade etmiştir. bu bakımdan Allah katında iyilik kötülüğe galebe çalarken Allah'ın kötü olduğu sonucu batıldır.
14. Allah'tan kötülük sadrolması Allah'ın zatına kötülüğü izafe etmemize yetmez. (bakınız: her yalan söyleyen yalancı değildir)
15. Allah iyi veya kötü olmaktan münezzehse, Allah'tan gelen şer onu kötü yapmaz zira kötü olmaktan beridir.

--------------
kopi peyst değil canlar,
(bkz: alın teri).
devamını gör...
'' kötülere iyilik edilirse kötülük artar. birisi halkı incitmeyi kafasına koymuşsa keskin bir kılıçla o başı gövdesinden ayır.'' *
devamını gör...
kasten, iyiyliğin tersini yapmak. istenmeyeni istemek. *
devamını gör...
''kötülük nedir ? kime göredir ? hal midir irade midir ? şeytan sonra ! kötülüğün nesidir ? sebebi midir bahanesi midir ? benzeyeni midir benzetileni midir ? temsil midir gerçek midir ? dahası adem kendi kaderinin neresindedir ? "*
devamını gör...
''kötülük nedir ? kime göredir ? hal midir irade midir ? şeytan sonra ! kötülüğün nesidir ? sebebi midir bahanesi midir ? benzeyeni midir benzetileni midir ? temsil midir gerçek midir ? dahası adem kendi kaderinin neresindedir ? "*
devamını gör...
yaratılmamıştır...

iyilik yaratılmıştır ama kötülük yaratılmamıştır iyiliği yapmazsanız kötülük olur...
devamını gör...
iyilik kadar kırılgan olmayandır.
devamını gör...
gerçek değildir. aynı zamanda aciz ve aptal insanların yöntemidir. bunların mutsuzluklarından ders alıp iyi insanlar olmaları umulur.
devamını gör...
şeytanidir.

"iyilik arayanda kötülük kalmaz."
devamını gör...
iyiliğin resm edilen tuvali! olmasaydı, iyiliğin esamesi okunmazdı! kötü insan iştigali... iyi insanın kıymetini bilmek için.
devamını gör...
sokrates ve platon düşüncesinde kötülük, bilgisizliktir.. bilginin olduğu yerde kötülük olamaz.. metafizik düşünce kötülüğü bir eksiklik sayar.. spinoza'ya göre ise kötülük, evrenin parçalarının soyutlanarak ele alınmasından doğar.. rousseau'ya göre kötülük, uygarlıktır..
devamını gör...
tehlikeli belki kitabından bir osman konuk şiiri:

i

tarihi kurcalarken hep kendi fotoğraflarıma rastlıyorum
silinmiş yüzümün boyaları, surlarım yıkık
hiçbir takvimde işaretlenmiş bir günüm yok
el yordamıyla gülüyorum
güldükçe borçlarım çoğalıyor dünyaya

çıplak imparatorlar, sinekler, göbekli ölüler, yorgun tavşanlar
çoğalıyor dilimde sarı tadı şaşkınlığın ve
bakışımda ışıklandırılmış gece lekeleri
heybesinde fiiller babamın
soğuk kahverengi bacasız bir sokakta
üşümek gibi ayağımın altı sıcak kuma değince
tüm üstümü örtmeyen kumaş
ürpererek bu berzahtan geçerken

üstümü örtün


ii

aldırma kimseye, doldur keman kutusuna çamaşırları
ve sıkıntısı keşiş kızlarının sıkıntısına benzeyen
hapını boşaltıp içine azıcık ölüm doldurduğun ilaç kutusunda
ey kendini arttırmak için aynalar arayan kız
bu ibrişim senin
saçlarını bağlaman için

hayretinde saklı güneş, çantan sende kalan tek iyi iz
alnında kendini kaybettiğin o eski deniz
günlerden yalın bir temmuz
varoluşun gürültüsü içinde
en önemli sessizliğini bende unuttun
senin baharın değil geçen
düdük sesleriyle gelip
düdük sesleriyle çiçekleri açtıran,
kedi yavrularını (güzü bile) ezip geçen


iii

postal giyip dağa çıkacağım
seni çağırmak için, emanetimi almak için
yüzüme boyalar sürüp açınca kilitlerimi
durup, başımı kaldırıp soracağım
şimdi aç ellerini bana ne getirdin

takma dişli plastik düşlü imparatorlara karşı
apar topar güzelleşip dağa çıkmanın sevinci
aklımda bir tek fiil babamdan kalma
gece silahlar taşıyor bana
evden kaçtım, oyundan çıktım, kurdelemi düşürdüm
elimle yüzümdeki öfkeyi okşuyorum
takvimler ve sevinçler aşağılarda kaldı
unuttun okumayı dünyada ne yazıyor

bu dağ başında kim bu adres soran


iv

bir kız, kendisini evde bulamayan

dudağımın kıyısında bir uçuk öfke bulaşığı
yaşamak modasından bir alışkanlık izi
görevini yapamayan mehtap şimdi bir tanım:
insan sırıtan bir varlıktır büyük şehirde

bu bilgi artığı duygu ne işe yarar


v

üç ağustos sabahı dağdan indim
ölümden konuşmak için ben yaşta biriyle
evde yoktu sordum öldü dediler

başım dönüyor
ölmenin birinci aşaması gibi bir cümle aklımda

ölünün kötü çizilmiş bir resmi
lütfen diyor öldüğüm için teşekkür edin bana
ona öldüğü için teşekkür ediyoruz


vi

bu anda saatler bozuluyor işte
hiçbir düğmeyi tam ilikleyemem
ertelenmiş son çığlık git git büyürken
bir postacı öldürmeyi kafama koyuyorum
kafasını özellikle duvarlara çarparak

ama haber postacıyla gelecek
gelirse
bir insan olarak ve üniformasız
ekmekler kumaşlardan önce gelecek

üstümü örtün


vii

dağım, sevincim, aykırı güzelliğim
deniz seviyesi, imparatorlar
ibrişimli kız, kutsal emanetler

haberler
devamını gör...
zamanında şöyle demişim konu hakkında Allah'ın kötü olduğunu belirtenler karşısında:

--- alıntı ---

kötülük problemi çağlar boyu tartışılagelen bir şey. Allah'ın bu problemin dışında tutulması gerekir. her şeyin zıddı ile kaim olma meselesi, felsefi bir meseledir ve tam bir gerçeklik belirtmez.

kötülük problemleri;

ahlaki kötülük, doğal kötülük ve metafizik kötülük olarak başlıklandırılabilir.

ahlaki kötülük; tecavüz, hırsızlık gibi şeyler.
doğal kötülük; depremler, seller vb.
metafizik kötülük ise insanın aciz oluşu ile ilgilidir. insanın ölümlü olması, dünyaya hüküm edememesi gibi.

buradaki sav, metafizik kötülük kavramı altında incelenmelidir. bu deistlerin tanrısına atfedilecek bir durumdur. yani teistlerin tanrısına kötü diyemezsiniz; çünkü teistlerin tanrısı insanları kötülük yapmamaları hususunda uyarmıştır.

velhasıl; dünya zibilyon ton yiyecekle ve verimli topraklarla doludur. bunları paylaştırmayan Allah mı ? yoksa tek elle entry yazanlar mı, merak konusudur. Allah yaratmış, insan paylaşmamış; paylaşmazsan ceza öngörmüş, öyleyse tanrı iyi, insan kötüdür. kötü insanın da ceza alması haktır ! irade bunu gerektirir.

--- alıntı ---


o zamanlar bayağı zekiymişim la. vah bana vahlar bana...
devamını gör...
kötülüğü tanımlayan biraz da öznellik ve göreliliktir.

su boğar ateş yakar ama insan ne susuz ne de ateşsiz yaşar.

--- interstellar ---

a lion isn't evil for eating a gazelle

--- interstellar ---

*


devamını gör...
aklıma gelene bak şimdi. bigün tvde yeşilçam filmi izlerken iyi adam ve sevdiği kız kaçmaya kalkıştılardı. hangi film hatırlamıyorum lan. kötü adamlar bizim yiğidin önünü kesip, dövmeye yeltenmişlerdi. dövenlerin arasında bizim kızı verecekleri deyyus da vardı. annem o dakka ayağındaki terliği çıkarıp televizyona fırlatmıştı. şappp. o şoktan hiç çıkamadım ve bu yüzden annemle bir daha türk filmi seyretmedim lan. böle bişidir sanıyorum. *
devamını gör...
tehlikeli belki kitabından bir osman konuk şiiri:

i

tarihi kurcalarken hep kendi fotoğraflarıma rastlıyorum
silinmiş yüzümün boyaları, surlarım yıkık
hiçbir takvimde işaretlenmiş bir günüm yok
el yordamıyla gülüyorum
güldükçe borçlarım çoğalıyor dünyaya

çıplak imparatorlar, sinekler, göbekli ölüler, yorgun tavşanlar
çoğalıyor dilimde sarı tadı şaşkınlığın ve
bakışımda ışıklandırılmış gece lekeleri
heybesinde fiiller babamın
soğuk kahverengi bacasız bir sokakta
üşümek gibi ayağımın altı sıcak kuma değince
tüm üstümü örtmeyen kumaş
ürpererek bu berzahtan geçerken

üstümü örtün


ii

aldırma kimseye, doldur keman kutusuna çamaşırları
ve sıkıntısı keşiş kızlarının sıkıntısına benzeyen
hapını boşaltıp içine azıcık ölüm doldurduğun ilaç kutusunda
ey kendini arttırmak için aynalar arayan kız
bu ibrişim senin
saçlarını bağlaman için

hayretinde saklı güneş, çantan sende kalan tek iyi iz
alnında kendini kaybettiğin o eski deniz
günlerden yalın bir temmuz
varoluşun gürültüsü içinde
en önemli sessizliğini bende unuttun
senin baharın değil geçen
düdük sesleriyle gelip
düdük sesleriyle çiçekleri açtıran,
kedi yavrularını (güzü bile) ezip geçen


iii

postal giyip dağa çıkacağım
seni çağırmak için, emanetimi almak için
yüzüme boyalar sürüp açınca kilitlerimi
durup, başımı kaldırıp soracağım
şimdi aç ellerini bana ne getirdin

takma dişli plastik düşlü imparatorlara karşı
apar topar güzelleşip dağa çıkmanın sevinci
aklımda bir tek fiil babamdan kalma
gece silahlar taşıyor bana
evden kaçtım, oyundan çıktım, kurdelemi düşürdüm
elimle yüzümdeki öfkeyi okşuyorum
takvimler ve sevinçler aşağılarda kaldı
unuttun okumayı dünyada ne yazıyor

bu dağ başında kim bu adres soran


iv

bir kız, kendisini evde bulamayan

dudağımın kıyısında bir uçuk öfke bulaşığı
yaşamak modasından bir alışkanlık izi
görevini yapamayan mehtap şimdi bir tanım:
insan sırıtan bir varlıktır büyük şehirde

bu bilgi artığı duygu ne işe yarar


v

üç ağustos sabahı dağdan indim
ölümden konuşmak için ben yaşta biriyle
evde yoktu sordum öldü dediler

başım dönüyor
ölmenin birinci aşaması gibi bir cümle aklımda

ölünün kötü çizilmiş bir resmi
lütfen diyor öldüğüm için teşekkür edin bana
ona öldüğü için teşekkür ediyoruz


vi

bu anda saatler bozuluyor işte
hiçbir düğmeyi tam ilikleyemem
ertelenmiş son çığlık git git büyürken
bir postacı öldürmeyi kafama koyuyorum
kafasını özellikle duvarlara çarparak

ama haber postacıyla gelecek
gelirse
bir insan olarak ve üniformasız
ekmekler kumaşlardan önce gelecek

üstümü örtün


vii

dağım, sevincim, aykırı güzelliğim
deniz seviyesi, imparatorlar
ibrişimli kız, kutsal emanetler

haberler
devamını gör...
selamın aleyküm dendiğinde cevap vermeyen insan. çocuğunu sokakta döven anne.
devamını gör...
kötülük kasti olarak birilerine zarar verme isteği olarak tanımlanabilir. dahası kötüler yaptıkları zarar verme eyleminde de haklı olduklarını düşünürler halbuki bile isteye birilerini yaralamanın hiçbir elle tutulur yanı yoktur. bir yerde okumuştum "kötüler kötülüklerini "kötü insanları cezalandırmak için yaptıkları haklı davranışlar" olarak görüyorlarmış."
devamını gör...
yapmayın, iyi insan olun, kalbinizi elinize alın, onunla düşünün, onunla sevin dediğim başlık.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar