misvak

kullanmanın hz. muhammed (s.a.v.) sünneti olduğŸu, dallarından ağŸız ve dişŸ temizliğŸi için istifade edilen nebatat.
peygamberimizin kullandığı, diş sağlığı için gayet faydalı ve doğal bitki.
|
düzenli kullanıldığında ağız kokusu illetine son veren doğal mucize.
efendimizin ''müslümanlara zor geleceğini bilmesem her namazdan önce kullanılmasını emrederdim''.dediği bitki.burdan anlıyoruz ki ağzımı temiz tutalım emi.
bir hocadan dinlediğim kadarıyla sünnet olan bilinen misvak degil, diş fırçalama eylemiymiş.
|
arabistanâ’da bulunan erâk agacinin dalindan, bir karis uzunlukta kesilen parçadir. agacin odunu çok liflidir. erâk dali bulunmazsa, zeytin veya baska dallardan da olabilir. nar ve feslegen dalindan misvak olmaz. ınsanin dis sagligina büyük bir fayda temin eden misvak, basit bir usã»l olmakla berâber, en iyi dis temizleme vâsitasidir. dislerin çürümesini önlemek için misvak kullanmak, bütün dis macunlarindan daha faydalidir. larousse ıllustre medical ismindeki fransaâ’nin kiymetli tip kitabi, agiz temizligi husã»sunda diyor ki: â“bütün dis mâcunlari ve tozlari ve sulari, dislere zarar verir. en iyi dis temizleme vâsitasi, sert bir firçadir. önce, disleri kanatirsa da, korkmamalidir. dis etlerini kuvvetlendirir ve artik kanamaz.┠bu sekildeki dis temizligini saglayan en iyi vâsita misvaktir.
|
"ümmetimin üşenmeyeceğini bilseydim misvak kullanmayı emrederdim" hadisine mazhar olan arap yarım adasında yetişen değerli bir ağaç. dişleri temizlemesinin yanında ağızda bulunan zararlı bakterileride yok ediyor, birden çok faydası olan faydalı bir araç.
çanakkale ili ayvacık ilçesine bağlı köy.
|
misvağın faydaları
1- ağzı temizler 2- hazret-i Allah’ın rızâsını celbeder 3- melekleri memnun eder 4- åžeytanı daraltır 5- ağzı tatlandırır 6- dişleri cilalandırır, güzelleştirir 7- göze kuvvet verir 8- sünneti edâ eder 9- sesi ve yüzü güzelleştirir 10- zekâyı artırır 11- diş etlerini kuvvetlendirir, ağızda kireçlenmeyi ve dişeti çekilmelerini önler 12- konuşmayı kolaylaştırır 13- son nefeste kelime-i şehâdeti hatırlatır 14- kocalığı geciktirir 15- amellerde sevabı çoğaltır 16- sekarat-ı mevti kolaylaştırır 17- hazmı kolaylaştırır 18- mideyi takviye eder 19- aklı artırır 20- bedenin rutubetini keser 21- bu nebati fırçanın aktif kısmı haftada bir değiştirilerek yeni bir fırça kullanma avantajını sağlar 22- diş macunları ileri derecede bazik olduğundan ağız içi dengeyi bozar misvakta ise yüksek konsantrasyonlarda asit veya bazik tabiatta maddeler yoktur 23- toz haline getirilmiş köklerinden macun yapılır kökleri kaynatılıp içilirse gonoreyi (bel soğukluğunu) önler dalak bölgesi ağrıları için çorba kıvamında içmek gerekir 24- kokusu tükrük salgısını artırdığından dişetlerinin kurumasını önler 25- anti septik (mikrop kırıcı) özelliği vardır 26 eğe üniversitesinde yapılan bir araştırmada liflerinde baklava dilimi şeklinde anizotrop basit prizmatik bitki kristallerinin olduğu anlaşılmıştır bunun ise mekanik temizliğe tesiri büyüktür 27- bütün fırçalama metodlarına uygulanabilmesi, ağaçtan elde edildiğinden, istenilen boy, kalınlık ve şekilde temini, fırçalama anında liflerinin elektrikli diş fırçalarında olduğu gibi rotasyon yapması, kuvvet fırçaya dik uygulandığından mumlu diş iplikleriyle yapılan temizliğin eldesi, onu kıyas yapılamaz bir üstünlüğe eriştirir..
alıntı
ikiçenekliler sınıfının, salva doraceae familyasından, doğu afrika'dan hindistan'a kadar uzanan bölgelerde yetişen küçük bir step ağacıdır. odunu çok liflidir. dallarının ucundaki kısım diş fırçası yerine kullanılır. meyvesi de yenebilir.

dişleri temizler. diş etlerini kuvvetlendirir. ağız kokusunu giderir.
|
misvağın faydaları

1- ağzı temizler. 2- hazret-i Allah'ın rızâsını celbeder. 3- melekleri memnun eder. 4- şeytanı daraltır. 5- ağzı tatlandırır. 6- dişleri cilalandırır, güzelleştirir. 7- göze kuvvet verir. 8- sünneti edâ eder. 9- sesi ve yüzü güzelleştirir. 10- zekâyı artırır. 11- diş etlerini kuvvetlendirir, ağızda kireçlenmeyi ve dişeti çekilmelerini önler. 12- konuşmayı kolaylaştırır. 13- son nefeste kelime-i şehâdeti hatırlatır. 14- kocalığı geciktirir. 15- amellerde sevabı çoğaltır. 16- sekarat-ı mevti kolaylaştırır. 17- hazmı kolaylaştırır. 18- mideyi takviye eder. 19- aklı artırır. 20- bedenin rutubetini keser. 21- bu nebati fırçanın aktif kısmı haftada bir değiştirilerek yeni bir fırça kullanma avantajını sağlar. 22- diş macunları ileri derecede bazik olduğundan ağız içi dengeyi bozar. misvakta ise yüksek konsantrasyonlarda asit veya bazik tabiatta maddeler yoktur. 23- toz haline getirilmiş köklerinden macun yapılır. kökleri kaynatılıp içilirse gonoreyi (bel soğukluğunu) önler. dalak bölgesi ağrıları için çorba kıvamında içmek gerekir. 24- kokusu tükrük salgısını artırdığından dişetlerinin kurumasını önler. 25- anti septik (mikrop kırıcı) özelliği vardır. 26 eğe üniversitesinde yapılan bir araştırmada liflerinde baklava dilimi şeklinde anizotrop basit prizmatik bitki kristallerinin olduğu anlaşılmıştır. bunun ise mekanik temizliğe tesiri büyüktür. 27- bütün fırçalama metodlarına uygulanabilmesi, ağaçtan elde edildiğinden, istenilen boy, kalınlık ve şekilde temini, fırçalama anında liflerinin elektrikli diş fırçalarında olduğu gibi rotasyon yapması, kuvvet fırçaya dik uygulandığından mumlu diş iplikleriyle yapılan temizliğin eldesi, onu kıyas yapılamaz bir üstünlüğe eriştirir.
----alıntı----
dişleri beyazlatır o ayrı da kokusu gerçekten kötüdür.
kullanımı bir süreden sonra neredeyse bağımlılık yapacak konuma gelir.
tadı kötü olsa bile o kötü tatla yaşama isteği uyandırmaya başlar.
hakkaten faydalıdır orası ayrı.
bir ara o kadar kaptırmıştım ki çantamda taşıyor, geceleri kalkıp kullanıyor, elimden hiç düşürmüyordum. çantama anahtar almak için elini uzatan bir arkadaşımın eline gelmişti neyse o da şimdi kullanmaya alıştı. güzel de bir kokusu var seviyorum.
|
counter-strike oynarken kullandığım nick. yaklaşık 3-4 yıldır aynıdır. biliyorum hikayesini çok merak ediyorsunuz şu anda hemen aktarayım :

bundan 3-4 yıl önce bir gece sabaha karşı bi serverda oynuyorum. map dust2. 4-5 kişiyiz oyunda. herkes türk. elemanın biri geldi. baktık nicki colgate. güldük eğlendik falan. sonra birisi makara olsun diye ipana yaptı nickini. ben de gaza geldim misvak diye değiştirdim. baya bi gülmüştük o gece. ne günlerdi be. canım çekti şimdi gidip takılayım biraz.
mushaf'a bakmanın ibadet sayılması Allah kelamının kutsallığındandır. Allah kelamının ağıza alınması da neredeyse o derece önemlidir. bu yüzden Allah kelamının dolaştığı ağız temiz olmalıdır. misvak da bununla görevlidir. kullanmak sünnettir, mühimdir.

( #834527 )
|
misvak hz. peygamberin yaşadığı dönemde ağız temizliği için kullanabileceği yegane araçtı. bu yüzden sünnet olan misvak kullanmak değil ağız temizliğidir. sünnetin ruhunu yakalamak lazım.
gözümün nuru , ne zaman kendimi sevindirmek istesem misvak alırım yeniden taze bir başlangıç gibi gelir bana . yalnız merak ediyorum vakumlu poşetlerde tatlandırılmış yada kokulandırılmış ( karanfil vs ) misvaklar var onlar orucu bozar mı ?
sünnetin ta kendisidir. misvağı kullanarak yapılan ağız temizliği sünnettir. nasıl ki fıtır sadakası bir sa' ise ve buradaki araç bir sa' ise, misvak da aynı şekilde sünnet aracıdır. dikkat etmekte fayda var.
kullananlar için, bir başka insanın size diş iltifatı ile karşılaşabileceğiniz yaradanın nimeti.. özellikle diş eti problemleri olanlara tavsiyemizdir. en azından bende işe yaradı. ağız kokusu için de misvak efem. peygamberimiz zamanında ağız temizliği için başka araç yoktu asıl olan ağız temizliği yani günümüzde gereksizdir sözüne ise çoğunlukla katılmıyorum efem. ne idüğü belirsiz diş macunları ve plastik fırça yerine misvak her devirde kullanılmalıdır.hatta yüce yaradan başka kıta ve yerlerde de bu ağacın benzerini vermiş ki yerliler kullanmakta.
|
bir karış büyüklüğünde kesilmiş, dişleri temizlemek için kullanılan ve erak denilen ağaçtan veya zeytin dalından yapılan ağaç fırça.

misvak; ağzı temizlemeye, cenab-ı hakk'ın rızasına kavuşmaya vesiledir. (hadis-i şerif-beyheki)

misvak kullanarak kılınan namaz, misvak kullanmadan kılınan namazdan yetmiş kat üstündür. (hadis-i şerif-reddülmuhtar)

abdest alırken misvak kullanmak sünnet-i müekkededir (kuvvetli sünnettir). misvak, düz ve ikinci küçük parmak kalınlığında, bir karış boyunda olmalıdır. misvak, arabistan'da yetişen erak ağacının dalıdır. (düzgün ucundan iki santimetre kadar, kabuğu soyulup, burası birkaç saat suda tutulur. sonra ezilince, fırça gibi açılır). erak ağacı bulunmazsa, zeytin dalından yapılır. nar ağacından yapılmamalıdır. (ibn-i abidin)

misvak kullanmanın on beş faydası vardır. bunlar; sekerat-ı mevtte (son nefeste) kelime-i şehadeti söylemeye sebeb olur, dişlerin etlerini pekiştirir, safrayı keser, balgamı ve ağız kokusunu giderir, Allahü teala ondan razı olur, baş damarlarını kuvvetlendirir, gözleri nurlanır, hayrı ve hasenatı (iyilikleri) çok olur, sünnet ile amel etmiş olur, ağzı temiz olur, fasih-ul-lisan yani güzel konuşmaya vesile olur, şeytan gamlanır, misvaklı olarak kılınan iki rek'at namazın sevabı, misvaksız olarak kılınan yetmiş rek'at namazın sevabından daha çok olur. (muhammed bin kutbüddin izniki)

hazret-i ömer zamanında şam civarında bir kal'a muhasara edildi. öğleye kadar kal'a feth edilemedi. hazret-i ömer gadaba geldi. islam askerlerini huzuruna çağırdı. "kal'a feth edilemedi. kafirler islam askeri karşısında bu kadar dayanamazdı. aramızda birisi bir kusur işlemiş olmasın" buyurdu. askerler hayret edip, tövbe ve istiğfar etmeye başladılar. o sırada bir kişi ağlayarak hazret-i ömer'in huzuruna geldi. "ey mü'minlerin emiri! bu gece teheccüde kalktığım zaman karanlık olduğu için misvakımı aradım, fakat bulamadım. bu sebeble misvaksız namaz kıldım. sizin aradığınız kusuru ben işledim" dedi. hazret-i ömer ona; "tövbe ve istiğfar etmeye devam et" buyurdu. o da tövbe ve istiğfar okumaya başladı. bir saat sonra kal'a fetholundu. (evliyalar ansiklopedisi)

*
son mezuniyet törenindeki malum pankartlara güzel cevap vermiş dergi. yalnız ilk defa duyuyorum adını. hacamat çiğliğine düşmeden ayarı vermişler.
başarısız bir yandaş mizah dergisi. iddia ediyorum sözlükteki yandaş arkadaşlar daha iyisini çıkarabilirler. bu muhafazakar etiketli yeni mizah dergileri caf caf'ı bile aratıyor.
[k ince] (ﻣﺴﻮﺍﻙ) i. (ar. sevk “sürterek ovalamak”tan misvāk)
1. sıcak memleketlerde yetişen dikensiz, ince dallı küçük bir ağaç. salvadora persica.
2. bu ağacın dalından 20 – 25 santim uzunluğunda kesilip ucu kalem gibi yontulduktan sonra dövülerek lifleri ortaya çıkarılmak sûretiyle fırça hâline getirilen ve diş temizliğinde kullanılması islâm dînince sünnet olan çubuk.
|
dergi için söylüyorum;

aynı çizgide düşünceleri olan sözlük yazarları yarım saat uğraşsalar bunlardan 10 kat daha iyi mizah üretirler. bunlar 1 hafta falan kasıyolar 5 yaş altı espriler için.
misvak. (المسواك)

sözlükte “bir şeyi ovmak” anlamındaki sevk (sivâk) kökünden türeyen misvâk (sivâk), dişlerin temizlenmesinde kullanılmak üzere genellikle erâk (salvadora persica) ağacından yapılan, bir ucu fırça şeklindeki çubuk parçasının adıdır. sudan’da bulunan, milâttan önceki devirlere ait bir diş üzerinde yapılan incelemeler misvak ağacının çok eski dönemlerden beri kullanıldığını ortaya koymaktadır (janot v.dğr., xxxıı [1998], s. 101). eski arap şiirinde geçtiği üzere misvak câhiliye devrinde de biliniyor, araplar ayrıca “hulle” (ammi visnaga) denilen bitkinin dallarını kürdan olarak kullanıyordu (sâmî sultân, s. 210, 228). ebû hanîfe ed-dîneverî, ebü’l-hayr el-işbîlî ve ibnü’l-baytâr gibi botanik bilginleri bişâm, bekâ, dirv, debîdâryâ, ficen (sivâkürâî), kebâs, utum, umr (amr), nu’d, şeceretü’l-feres (sivâkü’s-seyyid), yesteûr gibi ağaçlardan da misvak yapıldığını belirtmişlerdir (diğer bazı bitki isimleri için bk. janot v.dğr., xxxıı [1998], s. 110-112).

kurutulmuş gövde, dal veya kök parçalarından misvakın elde edildiği erâk bitkisi kuzey afrika, sudan, mısır’ın saîd bölgesi, arap yarımadası, iran ve hindistan’ın ekvatoral bölgelerinde yetişir; 1-2 m. yükseklikte, tüysüz ve dikensiz bir çalı veya ağaççık biçimindedir. yaprakları 3-7 cm. uzunlukta, karşılıklı, çıplak ve derimsi görünüşlüdür. çiçekleri dört parçalı, yeşilimsi-sarı renkli ve küçük, meyvesi nohuttan biraz ufak, küremsi, üzüm salkımı şeklinde ve kırmızı renklidir; olgunlaştıkça rengi siyahlaşır. misvak genellikle parmak kalınlığında gümüşümsü esmer renkli çubuklar halindedir. kök çubuğu açık kahve renginde, tadı tere otu lezzetindedir. ebü’l-hayr el-işbîlî erâkın hayvanların otladığı en güzel bitki olduğunu, süte güzel koku ve tat verdiğini; merd, kebâs, berîr, berm, hedâl gibi çeşitlerinin bulunduğunu belirtir (`umdetü’ŧ-ŧabîb, ı, 53).

misvak ağacı üzerinde yapılan araştırmalar misvakın dişleri güçlendiren ve çürümeyi önleyen, lekelere karşı etkili, dişlerin parlamasını sağlayan, antiseptik özelliği olan, diş etlerini sıkılaştıran, ağız içi asit salgısını dengeleyen, iltihap kurutucu, kanamayı durdurucu ve beyazlatıcı özelliğe sahip etilamin, trimetilamin, florid, alkaloid, silis, saponin, kalsiyum, fosfor, magnezyum, potasyum, sodyum, sülfür, kükürt dioksit, tannik asit, benzil nitrat, sitasterol vb. maddeler ihtiva ettiğini ortaya koymuştur. bu maddelerin diş ve ağız sağlığı yanında vücudun diğer organları üzerinde de olumlu etkiler yaptığı bilinmektedir. batı’da misvakla ilgili incelemeler sonucunda bazı ilâç şirketleri misvak ağacının terkibindeki maddelerden faydalanarak diş macunu imal etmişlerdir (muhtâr sâlim, s. 431; rispler-chaim, ıı/1 [1992], s. 13).

erâk bitkisi yetiştiği ülkelerde halk arasında romatizma tedavisinde kullanılmakta, özellikle çekirdeğinden elde edilen yağ romatizma ağrılarına karşı iyi gelmektedir. bu bitkinin yaprak ve meyvelerinin kuvvet verici, ateş düşürücü ve yatıştırıcı, öksürük kesici, nefes ve ses açıcı, hâfızayı ve gözü güçlendirici, gaz söktürücü ve idrar arttırıcı özelliği de vardır.

misvak şu şekilde hazırlanmaktadır: çubuğun bir ucundan kabuk 1-2 cm. uzunlukta soyulur. bu kısım bir süre suda bırakılarak yumuşatılır. daha sonra hafifçe dövülerek uç kısımdaki lifler meydana çıkarılır. gerektiğinde bu lifler keskin bir bıçakla bölünüp daha yumuşak bir fırça elde edilebilir. misvak kullanımında hem liflerin sürtünmesiyle dişler temizlenmekte, hem misvakta bulunan kimyasal birleşiklerin antiseptik ve temizleyici özellikleri etkili olmaktadır. bu sebeple liflerin uçları her gün ince bir kıymık şeklinde alınarak yaklaşık haftada bir fırça kısmı yenilenmelidir.

bibliyografya:

ebû hanîfe ed-dîneverî, kitâbü’n-nebât (nşr. muhammed hamîdullah), kahire 1973, ıı, 98, 123, 132, 152-153, 327, 348; ebü’l-hayr el-işbîlî, `umdetü’ŧ-ŧabîb fî ma`rifeti’n-nebât (nşr. muhammed el-arabî el-hattâbî), rabat 1410/1990, ı, 53-54, 510; ıı, 555, 700, 740, 741, 772; ibnü’l-baytâr, tenķīĥu’l-câmi` (nşr. muhammed el-arabî el-hattâbî), beyrut 1990, s. 15, 63, 66, 72-73, 153, 225, 239, 302; turhan baytop, türkiye’de bitkiler ile tedavi, istanbul 1984, s. 333; muhtâr sâlim, eŧ-ŧıbbü’l-islâmî beyne’l-`aķīde ve’l-ibdâ`, beyrut 1408/1988, s. 425-432; sâmî sultân, “eŧ-ŧıbbü’l-viķāǿî el-femevî `inde’l-`arab”, ebĥâŝü’n-nedveti’l-`âlemiyyeti’r-râbi`a li-târîħi’l-`ulûm `inde’l-`arab, halep 1413/1992, s. 207-233; mustafa özer, salvadora persica: misvak mucizesi, istanbul 2001; ulusay koryak, “islâm dünyasında misvak”, ankara dişhekimliği bülteni, ı, ankara 1966, s. 24; m. ragaii el-mostehy v.dğr., “siwak as oral health device preliminary chemical and clinical evaluation”, hamdard medicus, xxvı/3, karachi 1983, s. 41-50; v. rispler-chaim, “the siwāk: a medieval ıslamic contribution to dental care”, jras, üçüncü seri, ıı/1 (1992), s. 13-20; fr. janot v.dğr., “le siwâk (bâ-tonnet frotte-dents), instrument à usages religieux et médical”, aısl., xxxıı (1998), s. 101-123.

turhan baytop


fıkıh. misvakın, yetiştiği bölgelerde eski zamanlardan beri kullanıldığı bilinmekle birlikte islâm’ın gelişiyle kullanımı dinî bir görev olarak yaygınlık ve süreklilik kazanmış, müslüman tıp ve botanik bilginleri de eserlerinde bu ağacın özelliklerine dair bilgilere yer vermişlerdir.

dört sünnî mezheple ca‘feriyye ve zeydiyye’ye göre dişleri misvakla temizlemek sünnettir (müstehap, mendup). bazı kaynaklarda, dâvûd ez-zâhirî ve ishak b. râhûye’ye göre misvak kullanmanın vâcip (farz) olup ishak b. râhûye’nin misvaksız kılınan namazın sahih olmayacağını söylediği, buna karşılık dâvûd ez-zâhirî’nin misvak kullanmamayı namazın geçerliliğine engel görmediği kaydedilirse de (mâverdî, ı, 83; ibn kudâme, ı, 133; ebû şâme el-makdisî, s. 50; bedreddin el-aynî, v, 262) bu naklin doğru olmadığı anlaşılmaktadır (nevevî, ı, 271; şevkânî, ı, 124). nitekim zâhirîler’den ibn hazm da misvakın müstehap olduğunu belirtmektedir (el-muĥallâ, ıı, 218, 219). birçok sahâbînin rivayet ettiği, “eğer müminlere (ümmetime) zorluk çıkaracak olmasaydım her namazda misvak kullanmalarını emrederdim” meâlindeki hadiste (buhârî, “cum`a”, 8; müslim, “ŧahâret”, 42; ebû dâvûd, “ŧahâret”, 25) resûlullah’ın kesin bir emir vermediği anlaşıldığından misvak kullanmak vâcip değil sünnet kabul edilmiştir. ancak ulemâ, hz. peygamber’in sürekli uygulaması ve ısrarlı tavsiyeleri sebebiyle misvakın vâcip değilse de müekked bir sünnet sayıldığı hususunda ittifak etmiştir. nitekim diğer bir rivayette bazı sahâbîlerin misvak kullanmadan resûlullah’ın huzuruna çıktıkları ve onun kendilerine şöyle dediği kaydedilir: “benim yanıma dişleriniz sararmış halde geliyorsunuz; misvak kullanın, eğer ümmetime zorluk çıkaracak olmasaydım her namazda abdest almalarını farz kıldığım gibi misvak kullanmalarını da farz kılardım” (müsned, ı, 214; ııı, 442; hâkim, ı, 146).

hz. peygamber’in, “misvak hakkında o kadar emir aldım ki bu konuda kur’an’da bir âyet ineceğini zannettim” sözü yanında (müsned, ı, 237, 307) on şeyin fıtrattan olduğunu belirttiği hadiste genellikle temizliğe dair olan bu hususlar arasında misvak kullanmayı da zikretmesi (müslim, “ŧahâret”, 56; ebû dâvûd, “ŧahâret”, 29); hayâ duygusu, güzel koku sürünme, evlilik ve misvak kullanmanın geçmiş peygamberlerin sünnetinden kabul edildiğini dile getirmesi (müsned, v, 421; tirmizî, “nikâĥ”, 1); hz. âişe’ye resûlullah’ın eve geldiğinde ilk yaptığı işin ne olduğu sorulduğunda dişlerini misvakla temizlediğini söylemesi (müslim, “ŧahâret”, 43-44; ebû dâvûd, “ŧahâret”, 27) misvakın önemini vurgulayan diğer bazı hadislerdir. yine kaynaklarda resûl-i ekrem’in hizmetini gören sahâbîler arasında misvakını taşıma ve onu kullanıma hazır tutma görevinin (sâhibü’s-sivâk) abdullah b. mes‘ûd’a verildiği (buhârî, “feżâǿilü aśĥâbi’n-nebî”, 20; “istiǿźân”, 38) ve resûlullah’ın ısrarlı tavsiyeleri sebebiyle sahâbîlerin yanlarında devamlı misvak bulundurdukları kaydedilir.

misvakın bazı durumlarda kullanılması özellikle istenmiştir. hz. peygamber’in misvak kullanılarak kılınan namazın misvaksız yetmiş namazdan daha faziletli olduğunu belirtmesiyle (müsned, vı, 272; hâkim, ı, 146) her namaz kılındığında; “eğer ümmetime zorluk çıkaracak olmasaydım her abdest alışlarında onlara misvakı emrederdim” rivayetine istinaden (müsned, ıı, 460, 517) her abdest alındığında; onun geceleyin her uykudan uyanışında misvak kullandığına dair rivayetten hareketle (buhârî, “vuđûǿ”, 73; müslim, “ŧahâret”, 46-48; ebû dâvûd, “ŧahâret”, 30) uykudan uyanıldığında; “ağızlarınız kur’an yoludur, onları misvakla temizleyin” hadisi sebebiyle (ibn mâce, “ŧahâret”, 7) kur’an okurken; misvakın ağzı temizleyici, Allah teâlâ’yı hoşnut kılıcı olduğuna ve cebrâil’in her gelişinde misvakı tavsiye ettiğine dair hadis dolayısıyla (müsned, vı, 47, 62, 124, 238; ibn mâce, “ŧahâret”, 7) ağzı kokutan yemek ve açlık gibi durumlar münasebetiyle misvak kullanmanın müekked sünnet olduğu belirtilmiştir.

hadislerde geçen ifadelerden hareketle, abdest alırken misvak kullanmanın sünnet olduğu hususunda dört mezhep görüş birliğine varmakla birlikte hanefîler, mâlikîler ve bir görüşlerinde şâfiîler bunu abdestin sünnetlerinden, hanbelîler ve daha kuvvetli görüşlerinde şâfiîler abdest dışında müstakil bir sünnet saymışlardır. bunun sonucu olarak ilkine göre besmeleden sonra, diğerine göre besmeleden önce misvak kullanılır. bazı âlimler ayrıca farz, vâcip veya nâfile her namazda misvakın sünnet olduğunu söylerken bir kısmı farz namazda kullanılmışsa ona tâbi sünnetlerde gerek olmadığını, bir kısmı abdest sırasında misvak kullanılması halinde namaz kılarken ayrıca gerekmediğini, bazıları da abdestle namaz arasına örfen uzun sayılabilecek bir zaman girmişse misvak kullanılabileceğini belirtmişlerdir.

hz. peygamber’in uygulamasını ve ilgili hadislerin mutlak ifadesini esas alan fukahanın çoğunluğuna göre misvak kullanmanın hükmü oruçlu kişi için de aynıdır. buna karşılık bir rivayette ahmed b. hanbel, şâfiî ve diğer bazı âlimler öğleden yahut ikindiden sonra, imam mâlik ise ıslak şekilde misvak kullanmanın oruçlu için mekruh olduğunu söylemişlerdir.

kādî iyâz, resûlullah’ın eve geldiğinde ilk yaptığı işin dişlerini misvakla temizlemek olduğuna dair hadisten resûlullah’ın sıkça misvak kullandığını, gece ve gündüz birer defayla yetinmediğini, ayrıca onun uygulamalarından misvakı insanların toplu halde bulunduğu yerlerde değil evde kullanmak gerektiğinin anlaşıldığını belirtir. ebû şâme, avamdan bazı kişilerin camiye misvak getirip her namaz kılışta kullanmalarının hoş olmadığı yolundaki kanaatini desteklemek üzere bu yoruma yer vermektedir (es-sivâk, s. 72). eğitim ve âdâbla ilgili eserlerde de bir yandan temizliğe özen gösterme çerçevesinde misvak kullanmanın önemine (abdülhay el-kettânî, ıı, 402-403), öte yandan kişinin topluluk içinde kürdanla dişlerini temizlemesinin uygun olmadığına (gazzâlî, s. 311) dikkat çekilmiştir.

fukaha, erâk ağacından yapılan misvakın kullanılmasını daha faziletli saymakla birlikte diğer bitki vb. şeylerden de diş temizleme araçları yapılabileceğini veya bazı hadislerde de geçtiği üzere (ibn kudâme, ı, 138; bedreddin el-aynî, v, 263) parmakların bu amaçla kullanılabileceğini belirtmiştir.

bibliyografya:

müsned, ı, 214, 237, 307; ıı, 460, 517; ııı, 442, 445; v, 421; vı, 47, 62, 124, 238, 272; buhârî, “cum`a”, 8, “vuđûǿ”, 73, “śavm”, 3, 9, “feżâǿilü aśĥâbi’n-nebî”, 20, “istiǿźân”, 38; müslim, “ŧahâret”, 42-44, 46-48, 56, “śıyâm”, 163-164; ibn mâce, “ŧahâret”, 7; ebû dâvûd, “ŧahâret”, 25, 27, 29, 30; tirmizî, “ŧahâret”, 18, “śavm”, 29, “nikâĥ”, 1; hâkim, el-müstedrek, ı, 146; mâverdî, el-ĥâvi’l-kebîr (nşr. ali m. muavvaz - âdil ahmed abdülmevcûd), beyrut 1414/1994, ı, 82-86; ibn hazm, el-muĥallâ, ıı, 218, 219; gazzâlî, âdâbü’ś-śuĥbe ve’l-mu`âşere (nşr. m. suûd el-maînî), bağdad 1984, s. 311; ibn kudâme, el-muġnî (nşr. abdullah b. abdülmuhsin et-türkî - abdülfettâh m. el-hulv), riyad 1419/1999, ı, 133-139; ebû şâme el-makdisî, es-sivâk ve mâ eşbehe źâke (nşr. ahmed el-îsevî - ebû huzeyfe), tanta 1410/1990; nevevî, el-mecmû`, ı, 267-283; ibn kayyim el-cevziyye, eŧ-ŧıbbü’n-nebevî (nşr. abdülganî abdülhâlik), kahire 1377/1957, s. 248-250; ibnü’l-murtazâ, el-baĥrü’z-zeħħâr, san‘a 1409/1988, ı, 72-75; bedreddin el-aynî, `umdetü’l-ķārî, kahire 1392/1972, ııı, 67-71; v, 261-267; ebû saîd el-hâdimî, risâle fî mesnûniyyeti’l-misvâk (nşr. konevî abdülbâsir efendi, mecmû`atü’r-resâǿil içinde), istanbul 1302, s. 235-239; ibn usfûr el-bahrânî, el-ĥadâǿiķu’n-nâżıra, beyrut 1405/1984, ıı, 154-156; şevkânî, neylü’l-evŧâr, ı, 123-130; ibn âbidîn, reddü’l-muĥtâr (nşr. âdil ahmed abdülmevcûd - ali m. muavvaz), beyrut 1415/1994, ı, 235-236; muhtâr sâlim, eŧ-ŧıbbü’l-islâmî beyne’l-`aķīde ve’l-ibdâ`, beyrut 1408/1988, s. 425-432; sâmî sultân, “eŧ-ŧıbbü’l-viķāǿî el-femevî `inde’l-`arab”, ebĥâŝü’n-nedveti’l-`âlemiyyeti’r-râbi`a li-târîħi’l-`ulûm `inde’l-`arab, halep 1413/1992, s. 207-233; abdülhay el-kettânî, hz. peygamber’in yönetimi: et-terâtîbu’l-idâriyye (trc. ahmet özel), istanbul 2003, ı, 169, 242; ıı, 311, 402-403; fr. janot v.dğr., “le siwâk (bâtonnet frotte-dents), instrument à usages religieux et médical”, aısl., xxxıı (1998), s. 101-123; a. j. wensinck, “miswāk”, eı² (ing.), vıı, 187; m. rızâ ensârî, “sivâk”, dmt, ıx, 313-315; “istiyâk”, mv.f, ıv, 136-144.

ahmet özel *
islâmiyet'te kullanılması sünnet olan ve diş temizliğine yarayan misvak ağacının elyaflı dalı. [arap. is.]
*

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar