1909 anayasa değişikliği

ikinci meşrutiyet'in ilanının ardından çıkan 31 mart isyanı ve isyanın harekat ordusunca bastırılıp sultan abdulhamid han'ın tahttan indirilmesi akabinde meclis (meclis-i mebusan) tarafından çıkarılan yasa ile yapılan değişikliklerdir. bu değişiklikler aslında türk siyasetinin ve anayasal dönemin en önemli değişiklikleridir. değişikliğin mimarı jön türkler adıyla örgütlenip daha sonradan ittihat ve terakki adını alan siyasal partidir. o sıra iktidarda onlar vardı ancak değişiklik öncesi siyasal sistem, her ne kadar birinci meşrutiyet dönemi olsa da monarşiye çok yakındı. değişiklikler ile padişah, bugünün ingiltere, belçika danimarka, japonya, isveç gibi ülkelerdeki kral ve kraliçelere denk duruma gelmiştir. hatta şöyle söyleyelim, aşağı yukarı 2007 anayasa değişikliği öncesi cumhurbaşkanının konumu gibi. ekseriya sembolik.

değişiklik ile vekillerin kanun teklifi için padişahtan izin alma şartı kaldırıldı, padişahın meclisi fesh yetkisi sonlandı, bakanlar kurulu (heyet-i vükela) padişaha değil, meclise karşı sorumlu hale geldi ve padişahın kanunları mutlak veto yetkisi de kaldırıldı.

kısacası bu değişiklik ile osmanlı devleti monarşiden neredeyse tamamen çıkıp meşruti siteme tam anlamıyla geçti. artık ülkenin kaderi padişahın elinde değildi. kanunları meclis çıkarıyor, uygulamasını ise bakanlar kurulu yapıyordu.

kötü tarafı ise ülkenin kaderi ittihat terakki denen güruhun eline kaldı. bunların yönetiminde ülke elde avuçta ne varsa kaybettiği gibi bunların artıkları milli mücadelenin önüne set çekmekten de geri kalmadı.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar