atina okulu

bir rafael tablosudur. merkezinde platon ve öğrencisi aristoteles bulunur. birinin eli yukarı birinin eli ise aşağıya dönüktür. *


--- alıntı ---

bu eser aslında bir “felsefe destanı” olarak adlandırılabilir. perspektif tekniğinin kullanıldığı bu eserde; antik çağın büyük filozoflarını ve ressamın çağdışı sanatçılarını görebiliriz. resmin ana şeması, “yeni-platoncu” düşünceyi yansıtır bir biçimde, maddi dünyevi ve zihni olmak üzere üç aşamalı bir biçimde düzenlenmiştir. şöyle ki; alt kısımda, maddi bilimlerle uğraşan düşünürler kendi aralarında iki gruba ayrılmış, bunlardan astronomi ve geometri bir grupta gösterilmiştir. alt kısmın sağ tarafında euclides’in merkezinde olduğu geometriyle ve astrolojiyle ilgilenen düşünürler görülür. sol tarafta ise merkezinde pisagor’un bulunduğu matematikçilerin oluşturduğu doğa bilimcileri grubu yer alır. bu iki grup arasındaki merdivenden yukarı çıkıldığında metafizik ve manevi bilimlerle ilgilenen düşünürler yer alır.


arada yer alan merdiven, resmin önemli bir birleşim noktasıdır ve üzerinde tüm dünyevi işlerden vazgeçmiş bir halde yanında bakır kabı, elindeki notları okumaya dalmış olan diyojen yer almaktadır. ön sıralarda, raphael’in kendi portresinin de ulunduğu grupta raphael, sanat ve felsefe ilişkisine işaret etmek için buraya dönemin sanatçılarını da yerleştirmiştir. resmin arka planında yer alan kemerli nişlerde, “athena” ve “apollon” heykelleri dikkati çekmektedir. örtük bir biçimde isa ile ilişkilendirilen apollon, elindeki liriyle ruhsallığın zaferini ve ilahi armoniyi simgelemektedir. yine örtük bir biçimde meryem ile ilişkilendirilen athena ise, aklı, bilgeliği temsil eder ve erdemlerin temsil edildiği tarafta yer alır. kalabalığın arkasında, mavi gökyüzüne açılan tonoz örtüsündeki perspektif kullanımı, bu dönemde sanatçının perspektif kullanımı konusunda noktayı gösterirken, bu tonozların ardında yer alan açıklık ile de, maddi olandan manevi olana ve oradan da sonsuzluğa ulaşma yolundaki “yeni –platoncu” düşünce alınmış olur. arka planda tonozun üst kısmında, alt iki yanında dizleri üzerinde dua eden melek kabartmaları bulunan üçlü pencere kutsal üçlemeye işaret etmektedir. aynı şekilde, parmaklarını sayarak bir şeyler anlatan sokrates’in de üçüncü parmağını işaret ettiği ve bu yolla kutsal üçlemenin bir kez daha vurgulandığı görülür. tüm figürlerin içinde bulunduğu geniş hol, antik toplantı salonlarını andıran bir holdür.


mekana eski yunan mimarisinin özelliği olan bir büyüklük ve sükunetin hakim olduğu eserde; sessizlik aşağıdaki insanların hareketiyle bir tezat teşkil ediyor. ama onları ezmiyor, aksine belirtmeye yarıyor. aristo ve platon’un geride kalan gözden kaybolmaması için merdiven motifinden yararlanılmıştır. aynı amaçla arka plandaki figürlerin belirsiz kaybolmaması için hareket geriye gittikçe azalıyor. böylelikle öndeki topluluklara hakim olan eğriler, arka planda sessizlik içinde yukarıdan aşağıya inen dik çizgilere dönüşüyor.


ortada, resmin merkezinde yunan felsefe’sinin iki büyük ismi aristoteles ve platon görünür. platon’un eli göğü, aristoteles’in ki ise yeri işaret etmektedir. platon bu şekilde, felsefesinin temeli olan ve mutlak gerçekliği temsil eden idealar dünyasını işaret ediyor. diğer elinde resmin perspektif merkezi olan kitabi timeaus’u taşıyor. aslında platon’u sembolize eden bu portre; leonardo da vinci’nin ta kendisidir…! aristoteles ise platon’un yanında, avuç içi aşağıyı gösterir şekilde ileri doğru uzatmıştır. bu hareket, onun fizik ve somut dünyayı temel alan görüşünü simgeliyor. diğer elinde ünlü kitabı ethica’yı taşıyor. platon’un elinde bulunan timaios adlı kitabı, perspektifin odak noktasını oluştururken aristoteles’in elinde bulunan ethica ise, bu plana göre ikincil konumda kalmaktadır.

--- alıntı ---

devamını gör...
tabloda michelangelo heraklitos'un modelliğini yapmıştır. tabloyu her gördüğümde michelangelo'nun bacakları dikkatimi çekiyor acaba gut hastalığı mı var diye düşündürüyor.
devamını gör...
doktirinerdir.

yani kapalıdır, tekçidir , indirgemecidir. akademik anlamda bilgi yoktu. bilgiye göre yaşamak vardı. mesela sokrates filozofu isen sokrates gibi yaşarsın. yaşamak senin felsefenin sağlamasını yapan bir şey yani.
devamını gör...
herkesçe bilinen rafael tablosudur.

kanımca, platon ve aristoteles'in ellerinin işaret ettiği şey tümeller tartışması değildir burada. zira ortaçağ felsefesinde platon ve aristoteles bugünkü gibi karşıt iki cephe olarak algılanmamaktaydı. yine tamamen şahsi yorumum, bu iki filozofun ellerinin konumu şuna işaret etmektedir: "düzene uyumlu olarak yaşa." kozmolojiye uygun bir etiğe çağırmaktadırlar bizi. platon'un elinde timaios'un, aristoteles'in elinde ise (muhtemelen nikhomakos'a) etik'in bulunması da bu işari tefsirimizi desteklemektedir.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar