Che danestam

1 /
Çe dânestem diye okunur. چه دانستم diye yazılır. Mevlânâ Celaleddin Rumi Hazretlerinin Divân-ı Şems-i Tebrizi adlı eserinde bir gazeldir. Hümâyun Şeceryan 'ın arayeshe ghaliz albümünün ilk parçalarındandır. Ne zaman dinlesem alıp götürüyor. Bir okyanusun ortasında veya çölde seraba dalmak gibi.

Sözleri ve çevirisi şöyle;

چه دانستم که این سودا مرا زین سان کند مجنون
دلم را دوزخی سازد دو چشمم را کند جیحون

چه دانستم که سیلابی مرا ناگاه برباید
چو کشتی ام دراندازد میان قلزم پرخون

زند موجی بر آن کشتی که تخته تخته بشکافد
که هر تخته فروریزد ز گردش‌های گوناگون

نهنگی هم برآرد سر خورد آن آب دریا را
چنان دریای بی‌پایان شود بی‌آب چون هامون

شکافد نیز آن هامون نهنگ بحرفرسا را
کشد در قعر ناگاهان به دست قهر چون قارون

چو این تبدیل‌ها آمد نه هامون ماند و نه دریا
چه دانم من دگر چون شد که چون غرق است در بی‌چون

چه دانم‌های بسیار است لیکن من نمی‌دانم
که خوردم از دهان بندی در آن دریا کفی افیون


Bu sevda denilen şeyin beni Mecnûn edeceğini
Gönlümü cehennem gibi ateşe salacağını
Gözlerimi Ceyhun nehri gibi doldurup taşıracağını nerden bilebilirdim ki

bentleri yıkan bu coşkun selin
beni bir gemi gibi ansızın kapıp sürükleyeceğini
Uçsuz bucaksız kanla dolu bir denizin ortasına atacağını nerden bilebilirdim ki

dalgalar vurdukça gemi tahta tahta parçalara ayrıldı
deniz dalgalarının her dönüşünde tahtalar dibe batıp kayboldu

Fakat bir timsah başını çıkardı
Denizi içip sömürdü
Öylesine dipsiz kıyısız deniz
susuz bir çöle döndü

Şu değişmeler meydana geldi mi, geldi
Ne çöl kaldı ortada ne deniz
Nasıl oldu nerden bileyim ben
Fani âlemde nasıl suya battı, gitti

Pek çok bilmediğim şey var, fakat bilmiyorum ben
Ağzımı kapattım çünkü
bir avuç dolusu afyon yutmuş gibi kendimden geçtim o denizde


Bir de kaydını bırakayım şuraya;