çıkar telefonunu göster

1 /
toplumumuzun bir kısmının sokakta mikrofon görünce otomatik olarak söylediği şey.
hani bazı kas hastalıkları var kendi bedeninizin kontrolünü yitiriyorsunuz, bu sanırım, öyle bir şey. uzaktan mikrofonu gören, konu ne, konuşulan dil türkçe mi, mevzu ne bilmeden, "çıkar telefonunu, telefonun markası neee" diye çığırarak yaklaşıyor. ben sanıyorum ki; bu kişiler iletişimin mesaj göndericisi ve alıcısı arasında gerçekleşen anlamlı veri aktarımı olduğunu biliyorlardır, bunu bile bile bağlamdan kopuk şekilde, "telefonunu çıkar, telefonunu çıkar" nidalarıyla seğirttiklerine göre, bedenlerinin kontrolünü kaybediyorlar, bir çeşit atak geçirdiklerini düşünüyorum.

ablacım, kız sadece " sorma bana bir şey" diyor. sana noluyor da "çıhar, çıkar telefonunun marhası ney" diye koşuyorsun mevzuya? konuyu biliyor musun? belki adam "akşam maç kaç kaç biter" diye sordu.

ya siz neden böylesiniz. neden. neden.
artık bu röportajları yapanlara kendisinden daha fazla sinirlendiğim soru kalıbı.

mikrofonu kamerayı alan ıq'su amipten 2 fazla varlıklar matah bir şey yapıyormuş gibi kendini sokağın ortasına atıyor. evet ekonomik kriz var, halk mağdur. tekrar tekrar insanlara "fiyatlar nasıl" diye sorup onların ağlamalarını birbirleriyle tartışmalarını bekleme gerizekalılığı niye yapılıyor? hadi yapıldı, bunlar hala niye izlenip sürekli yorumlanıyor? o da ayrı bir gerizekalılık. benim tahammül edip de izlediğim yok ama 2 günde bir böyle bir videonun gündem olmasından kusacağım artık. sosyal medyada izlenme kazanmanın en ilkel yolu olarak görüyorum bu aptal röportajları. "ekonomi sizce nasıl?" allah allah nerden aklına geldi bu zekice soruyu sormak yavvvv?? büyük gazetecilik bravo. rezil herifler.
Kız tavlamak ve hava atmak için bir telefona, bir yıllık kazancını verenleri şapa oturtan sorgu.

Mide boş, cepte metelik yok; ama telefon son model.

Abee, kurnazca bir soru; lakin gençlik bunu hakkediyor. Yoksulluk sınırının altında bir gelirle bakımlı görülmeye çalışmakla, tok görülmeye çalışmakla, kafa rahat moduna girip gereksiz genel kültür edinip havalara girmekle olmuyor bu işler.

Ayranın yok içmeye. Önce seni soyup soğana çeviren sistemi tanı, halini kabullen. Açkarın sosyete ayağına yatma.
Aç dişlerini göster ile savuşturulacak argüman. Dayılar parasızlıktan diş yaptıramıyor ülkede. En basit en çöpten implant tedavisi bile ülkede 3000 tl. Bir asgari ücret. Yurt dışında 150 $. Asgari ücretin onda biri. Zaten çalışıyorsanız/emekliyseniz özel sağlık sigortanız vardır ve o karşılar. Yani beleşe denk geliyor.
finansal okur-yazarlık turnusolu.
bir insan 10.000 tl'lik telefon alabiliyorsa ekonomi kötüdür diye şikayet etmemeli üzerine ileri sürülen bir argüman. birincisi kötü derken kime göre kötü. ya da iyi sayacağımız referans noktası nedir ona bakmak lazım.

bu ekonominin iyi olduğunu gösteren bir şey değil, ihtiyaçlar hiyerarşisini doğru kuramamış toplumun göstergesi olabilir ancak. 3000 TL maaşla geçinmeye çalışırken alacağım gıdadan kısıyor her gün tavuk döner ile besleniyorsam, düzenli olarak sağlık kontrolüne gidemeyip sadece acıdan kıvrandığım zaman hastahaneye, eczaneye gidiyorsam, dolmuşa binmekten kısıp saatlerce yürüyerek filan ulaşım sağlıyorsam bir yılda biriktirdiğim 10.000 tl'yi parayı alıp şehrin işlek bir caddesinde bir kasenin içinde yakabilirim de... bu demek değildir ki ulan para yakıyorsun, daha nasıl ekonomi iyi olsun, sen ekonomi kötüdür diye şikayet edemezsin.

asıl, refah seviyeni düşürmeden üzerine bir de 10.000Tl'lik telefon alabiliyorsan bu ekonomik göstergeye bir işaret sayılabilir. ama yine bir yanılgıdır. bu ülkenin ekonomik gidişatı ile ilgili değil sizin bireysel olarak ekonomik durumunuzun iyi olduğunu gösterir.

bir kişinin pahalı telefona sahip olmasıyla ülke ekonomisi arasında bir korelasyon kuracaksanız bakmanız gereken parametreler farklı. telefon ithal mi, yerli üretip dışarı ihraç ettiğin bir şey mi? ithal ettiğin telefonun kilogram/tl(veya dolar)değeri nedir ? senin toplam ihracatının kilogram/tl değeri nedir? eğer telefonun ithalatta kg/tl değeri senin toplam ihracatının tl/kg değerinden büyükse vatandaşlarının yaygın olarak o telefona sahip olması, o telefonu alması senin ekonomini kötüye götüren, ekonomiyi kötü yönettiğini gösteren bir parametredir.

ya da referans olarak abd'yi ele alalım. ekonomimiz onlardan iyi mi kötü mü bakalım. bir abd vatandaşı 64 gb bir iphone 12'ye 799$'a sahip olurken, bir türk vatandaşı 1275$'a sahip oluyor. tabi bu da ulusal parabirimi kurları nedeniyle yanıltıcı bir parametre olabilir. o yüzden eşdeğer ya da yakın refah seviyesinde bireylerin alım gücü ile bakılabilir. 2021'de asgari ücret alan bir abd'li aylık 2400 $ kazanıyor. yani maaşının üçte biri ile bir iphone12 alabiliyor. bizde ise bir asgari ücretli o telefona 6 maaşını filan vererek sahip oluyor. özetle telefon özelinde bakarsak; 3 kat oradan, 6 katta bizden, ülke ekonomimiz abd ülke ekonomisinden 18 kat daha kötü.

*(gerçi abd'de saatlik bir sistem var, asgari ücret saatlik çalışma ücreti olarak tayin ediliyor. yani bir amerikalı günde 8 saatten, cumartesi-pazar tatil bile çalışarak 2400 dolar kazanıyor. bizim asgari ücretlilerin hangi koşullarda çalıştığını söylemeye gerek yok. )

ya da şöyle de yorumlayabilirsiniz abd'de bir vatandaş iphone alırken %8.5 bir satış vergisi öderken, bizde 50 ye yakın bir ötv biniyor üzerine. yani çıkar telefonu dendiğinde cebinden iphone çıkaran bir adam kişisel ekonomisini batırmak adına, ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır belki?. diğer taraftan bu vergi'nin ne kadar kendisinin refah seviyesini arttırmak için geri döndüğü üzerinden yeni bir ekonomk analiz tanımlayabilirsiniz.

[reklamlar]
tüm bu meseleler ve daha fazlası için bu akşam (bkz: spoiler[dünya sözlük radyo programı]) ekonomi yayınını kaçırmayın.
[/reklamlar]