çok partili sistem

1 /
Zihniyet aynı olduktan sonra hepsi de aynı. Çok partili dönemde devleti partiler yönetiyordu zannediyorlar zahar! Bir general kükredi mi herkes altına ediyordu. Aynen Çakıcı'ya tepkisizik sahnesi gibi. Biz dedik, asker, savcı, sermayeci sussun, milli irade konuşsun; ama yine olmadı. Ayıktık ki hepsi göz boyama polim.
1950 sonrasında Türkiye'de uygulanmaya başlayan sistem.
10 sene uygulandıktan sonra 60 darbesi ile ilk darbesi vurulmuştur. aslında yüzde 52 oy alarak seçilmiş bir başkana diktatör yakıştırması yapan ve seçmenine koyun diye hitap eden kitlenin 60 ve 80 darbelerinden farksız bir fikirde olduğunu görüyorum.
bunların, halkın konsorsiyumu ile seçilen kişilere alerjileri var.
birinci dünya savaşı sonrası oluşan uluslararası demokratikleşme söylemleri, hitler örneğinden dolayı çok partililiğe ve demokrasiye önem verilmesinin gerekliliği algısı.
sovyet tehdidi karşısında batının yanında bloklaşma arzusu (sovyetler, boğazlar antlaşmasının yeniden ele alınması konusunda ciddi mesajlar verir)
chp içinden çıkan ve kontrol edilebilir muhalefet şeklinde dizayn etme arzusu,
inönü'nün siyasetinde atatürk'ün yaptıklarıyla yarış halinde olup, demokrasiye geçişte kendisinin anılma arzusu,
yine kendilerinin başarılı olacağı ve muhalefetin pek tutmayacağı düşüncesi.

velhasıl yine de en önemli etmenler; hitler ve stalin'in varlıkları ve güttükleri siyasetin sonuçları olarak inönü bu kararı almak zorunluluğu hissetmiştir.

çok partili sistemin ortaya çıkışı bize hitler ve stalin'in armağanıdır diyerek işin suyunu da çıkarabiliriz.
1945'de nato yardımıyla geçtiğimiz sistem. önceden diktatörlük vardı. medya yargı yasama yürütme tek eldeydi. suçlar araştırılamıyordu, bakan çocuklarının rüşvet alıp almadığı araştırılamıyordu. bunu araştırmak "ulusal tehdit ve darbe" olarak düşünülüyordu.
çok partili sistem oy hakkı bulunanların birçok parti arasında seçim yapabildiği bir sistemdir. bu sistemde genellikle bir parti çoğunluğu sağlayamaz ve koalisyonlar sağlanarak iktidar oluşturulur. çok partili sistemler oydaşmacı demokrasi modelleridir. kara avrupası ülkelerindeki demokrasilerin çoğu bu sistemle işlemektedir.

*