dahi anlamındaki de

1 /
Gramatik açıdan çok havalı açıklamalar yapamayacak olsam da Türkçe'ye adapte olmakta güçlük çeken bir takım bünyeler için bu başlığı yeniden yukarı taşımakta fayda görüyorum. *

-de, -da ekini getireceğiniz yere onu çıkarıp bile, dahi, ayrıca, birliktelik anlamları koyabiliyorsanız onu ayrı yazmanız lazım. Eğer yerine dahi, ayrıca, bile,birliktelik anlamı koyunca olmuyorsa o bitişiktir.

Bitişik yazılanı arapça bilenler için

في, evde ( في البيت)
Ayrı yazılan أيضا, ev de (البيت أيضا)

manasındadır.

İngilizce de şöyle bir örnek verilebilir

on earth, in world (dünyada)
earth is also a planet (dünya da bir gezegendir)

Gelelim asıl meselemiz olan Türkçe'ye :
-oda mı gelecek?

Böyle yazarsanız evin herhangi bir odasının sizinle geleceği anlamı çıkar.

- o da mı gelecek?

"o kişi bizimle birlikte mi gelecek" demiş olursunuz.

Karar sizin. *
ayrı ya da birleşik yazımının karıştırılması en çok ihlal edilen dil bilgisi kurallarından biri olan, lanet olasıca ek. ancak şu şekilde basit bir yöntemle yanlış yazmaktan kurtulabilir kişi.

-de veya -da eki yazılacaksa eğer hızlıca şu test yapılır:

o kelimeden "de" veya "da" ekini kaldırırsan cümle manasız oluyorsa birleşik yazılacak
yok eğer anlam değişmiyorsa ayrı yazılacak..

mesela:

"ali, ahmet ve hatta ayşe de geldi"

bu cümlede "de" yi kaldırırsak eğer; "ali, ahmet ve hatta ayşe geldi"
cümlede bir değişiklik yok. üç kişinin de geldiğini anlatıyor gene. demek ki ayrı yazılacak.

ama bir de şuna bakalım:
"senede bir kez oluyor bunlar"

kaldırın "de"yi: "sene bir kez oluyor bunlar"
manasız! demek ki birleşik olacak..

gördüğünüz gibi gayet basit.
ayrı yazılması gerekirken yazılmadığı an özelden mesajlar atılmasına hatta tanımın veya başlığın silinmesine kadar uzayıp giden sürecin nedeni olan "de"dir. **