Dünyada ticaret dengesinin bozulması

1 /
her ülke korumacı ekonomik önlemler almaya başlıyor,
hele çin, adamlar biz mal satamassak hiç kimse satamasın diye konteyner krizi oluşturdu,
hammade tekeli diye bir şey varmış diyolla

bizimkilerde ülkede az sayıda olan üretimin aksamaması adına,
hammade ve lojistik için gereken adımları atsa, bağlantılar kursa devlet gücü ile
amma velakin bizimkiler kavgayı bırakacaklarda
esnafı, sanayiciyi düşünecekler
ah be güzelim...
Hammadde krizi diyen var,
Pahalılık diyen var,
Lojistik sıkıntısı diyen var,
Kıtlık diyen de var, ürün bol satamıyoruz diyen de.
Stokçuluk diyen de...

Üretici, tüketici vs. hemen herkes filin bir tarafından tutmuş, kendi hissettiği tarafıyla tarif ediyor sıkıntıyı şu aralar ancak parçaları birleştirdiğinizde ortaya hepsinden büyük, dünya çapında bir kriz ortaya çıkmış görünüyor.

Krizin başlangıcı pandemi sürecinin yan etkileriyle beliriyor.
Pandemiyle birlikte kimi ürünlere talep artarken kimilerine de talep azalması yaşanıyor.
Aynı etki üretim tarafında da mevcut.
Kimi ürünlerin üretimi pek aksamazken kimilerinde üretim adet-miktarları ciddi oranlarda düşüyor.

Bu şekilde dengesizleşen arz talep durumuna pandemi sebebiyle aksayan üretim süreçleri de eklenince dünyada fiyatlar yerinden oynamaya, artmaya başlıyor. Üretim maliyetleri artıyor çünkü.
Ortaya zincirleme bir reaksiyon çıkıyor. İlk başlarda bazı malların temininde yaşanan sıkıntı, o malların kullanıldığı diğer sektörlere de yansıyıp mütemadiyen bir fiyat artışı ortaya çıkıyor dünyada.

Pandeminin orta zamanlarında dünyada bir de lojistik - konteyner krizi ortaya çıkıyor.
Özellikle konteyner gemileri ve limanların verimsiz çalışması sebebiyle gemilerin yükleme - teslim süreleri uzuyor. Ayda 6 sefer yapan gemiler ayı 2 seferle geçiriyor. Navlun denilen taşıma ücretleri üç dört katına fırlıyor.

Ardından ABD Çin çekişmesi konteyner krizini doğuruyor. Boş konteynerların hareketine kısıtlamalar, yasaklar geliyor. ABD, Çin konteyner boş depoluyor diyorlar. Ülkeler, lojistik firmaları ürünleri yükleyecek konteyner bulamıyorlar.

Lojistikte yaşanan sıkıntı hammaddelerin yerine ulaşmasını geciktiriyor. Gecikmeler piyasada mal azalmasına sebep olup hammadde krizi doğururken piyasadaki az bulunan malın fiyatı tekrar ve sık sık zam görür hale geliyor.

Piyasada üretim için hammadde ve ara ürün bulamama sıkıntısı üreticileri, malı buldukları anda olabildiğince fazla mal almaya itiyor; bir sonrasında eğer malı bulamazsam, veya çok daha pahalıya bulup almam gerekirse diye.

Stokçuluk anlayışla birlikte mal bulmak iyice zorlaşıyor ve fiyatlar bir kez de stok etkisi sebebiyle zam görüyor.

Bu zincirleme reaksiyon, en temel üretim hammaddelerin çoğunda yaşanıyor.
Demir Çelik, plastik, ahşap, cam, elektronik malzeme parçaları vs...

Hal böyle olunca üreticiler ürünlerini tamamlamada sıkıntı yaşıyorlar.
Koskoca otomotiv üreticileri paslanmaz çelik bulamamış. Onu bulmuş çip, kondansatör, elektronik kart bulamamış. Bulamadığı için aracı tamamlayamıyor, üretime ara vermek zorunda kalıyor. Verimsiz üretim maliyetlerine yansıyor.

Tekstilci iplik, kumaş bulamıyor.
İnşaatçı cam, pvc pencere sıkıntısında. Elektrikçi bakır kablo.
Mobilyacı sunta derdine düşmüş.
Gıda üreticisi, gıdayı ambalajlayacak kağıt, naylon, plastik, hatta yapışkan temin edemiyor fiyatı katlanmış olsa bile...
Biz burada pahalılıktan yakınıyoruz haklı olarak ama dış dünyaya biraz kulak kabarttığınızda abd li vatandaş da üç aşağı beş yukarı aynı pahalılıktan muzdarip halde. Hatta Çinli bile. Çünkü onlar da üretecek hammaddeye ulaşabilirler bile artık çok daha pahalıya alıyorlar.

Bu durum pandemi sebebiyle doğal bir bozulma mı yoksa pandemiden fırsat yaratmak isteyen üretim devi Çin gibi ülkelerin politikası mı, pandemiyle tetikleyen daha gizli, birtakım karanlık güçlü odakların amaçlarına ulaşmada bir ara aşama mı bilemiyorum.

Benim de file dokunabildiğim yerlerinden çıkarsamam bu kadarla sınırlı.

Dünyada un yağ şeker var ama hepsi ayrı yerlerde.
Helva yapmak zorlaştı artık.