ibranice

fazlasıyla cezbedici bir dil.

kurs,kaynak ve özel ders imkanları açısından oldukça yetersizdir.

alfabetik olarak türkçe'ye çok uzak olmakla birlikte aynı dil ailesinden olan arapça'yla da bir bağlantısını göremediğim dil.
devamını gör...
afro-asyatik dillerin kuzeybatı sami (semitik) dil grubunun ken'an koluna bağlı ve 7 milyon kişi tarafından konuşulan bir dildir.
israil'in resmi dili olmakla beraber, israil dışında yaşayan yahudi azınlıklar tarafından da konuşulur.
22 harflik ibrani alfabesi ile sağdan sola doğru yazılır.
israil ve abd başta olmak üzere avustralya, kanada, almanya, filistin, panama ve ingiltere'de konuşulur.
devamını gör...
ibrânîce. yahudilerin ve yahudi kutsal kitabının dili.

sâmî dil ailesinin batı grubunun kuzey kanadından olup aynı gruba giren ugaritçe, fenikece, moabca, ârâmîce ve edomca ile yakın akrabadır. bütün sâmî diller gibi ibrânîce’de de fiiller üç harfli köklerden meydana gelir, cümle yapısı basittir ve alfabede sesli harf yoktur. ancak modern ibrânîce (ısraeli hebrew, israil ibrânîcesi) diğer pek çok dilden etkilenmiş durumdadır (aş. bk.). ibrânîce adına ahd-i atîk’te rastlanmaz; onun yerine “ken‘ân dili” (işaya, 19/18) veya “yahudice” (ıı. krallar, 18/26; işaya, 36/11, 13; nehemya, 13/24) geçer (bugün türkiye’de yahudice denilen dil için bk. aljamia). ibrânîce adı, ilk defa milâttan önce 130’larda apokriflerden ecclesiasticus’un grekçe mütercimi tarafından kullanılmış ve daha sonra incil yazarlarından yuhanna tarafından da benimsenmiştir (yuhanna, 5/2, 19/13). ibrânî kelimesinin aslı ibri (ivri; çoğulu ibrim / ivrim) olup ârâmîce’ye ibrai, oradan grekçe’ye hebraios ve ondan da latince’ye hebraeus şeklinde geçmiştir (ing. hebrew, fr. hebreu, alm. hebräi). kelimenin menşeine dair görüşler farklıdır: 1. ahd-i atîk’te ibrânîler’in atası olarak gösterilen hz. nûh’un oğlu sâm’ın torunu eber’den (tekvîn, x/21) gelmektedir. 2. rabbinik geleneğe göre eber / everin sözlük anlamı “öte yaka”, ibri / ivrininki ise “öte yakalı”dır ve ibrânîler’e bu ad ırmağın (fırat) öte yakasından geldikleri için verilmiştir. 3. kelime milâttan önce xxı-xıı. yüzyıllar arasına ait mezopotamya, anadolu ve mısır yazılı belgelerinde sözü edilen habirular’la ilgilidir (geniş bilgi için bk. ıdb, ıı, 5, 506, 552-553).

sağdan sola doğru yazılan ibrânî alfabesinde yirmi iki temel sessiz harf vardır. eski dönemlerde yalnız bu harfler yazılmakta, seslendirme (vocalisation) işaretleri bulunmamaktaydı. yaklaşık milâttan önce ıı. yüzyılda vav, yod, he ve alef’ten oluşan yarı sessizler aynı zamanda seslendirme işareti olarak kullanılmaya başlandı. daha sonra da (m.s. vııı. yüzyıl civarı) masoret denilen tevrat kâtipleri, “tiberias sistemi” adındaki günümüzde de uygulanan bir okuma sistemini icat ettiler. bu sistemin esası, arapça’da da olduğu gibi harflerin altına veya üstüne konulan nokta yahut çizgi şeklindeki işaretlerle (hareke) a, e, i, o ve u seslilerinin belirtilmesine dayanır. halen yine arapça’da da olduğu gibi dinin kutsal kitabı ile onun öğretimine yönelik kitaplar dışındaki yayınlarda hareke kullanılmamaktadır. eski filistin’de konuşma dili olan ibrânîce’nin bâbil esareti (m.ö. 586-538) öncesi dönemde altın çağını yaşadığı bilinmekte, sürgün yıllarında ise konuşma dili olmaktan çıktığı veya sınırlı bir çevreye mahsus kaldığı düşünülmektedir. bununla birlikte edebiyat ve ibadet (litürji) dili olarak varlığını kesintisiz sürdürmüştür.

ibrânîce’nin tarihini üç ana bölüm halinde incelemek mümkündür: kitâb-ı mukaddes ibrânîcesi. gramatik olarak kitâb-ı mukaddes dilinin özelliklerini taşıyan metinlerin tarihi eski dönemlere uzanır. gezer takvimi (m.ö. x. yüzyıl), sâmirî çanağı (m.ö. ıx. yüzyıl), siloam yazıtı (m.ö. vııı. yüzyıl), lakiş mektubu (m.ö. vı. yüzyıl) ve milâttan önce ıx-vı. yüzyıllar arasına ait çeşitli mühür, sikke ve bazı kap parçaları üzerinde görülen kısa metinler bu safhanın başlıca örnekleridir. büyük oranda kudüs ve çevresindeki israil yerleşim alanlarında bulunan bu eski metinlerde seslendirme işaretleri kullanılmamıştır. fakat aynı devrin son örneklerini teşkil eden ölüdeniz (kumran mağaraları) yazmalarında (m.ö. ıı-m.s. ı. yüzyıllar) yarı sessizlerin seslendirme işareti olarak kullanıldığı görülmektedir. ahd-i atîk’in ilk yazılı nüshası bu dönemde meydana getirilmekle birlikte bu nüshanın mahiyeti henüz bilinmemektedir. ibrânîce’nin bu ilk safhası milâttan sonra ı. yüzyıl civarında sona erer. bugün kitâb-ı mukaddes ibrânîcesi ölü bir dil mahiyetindeyse de israil’de modern ibrânîce’nin oluşturulması sırasında başvurulan temel kaynaklardan birini teşkil etmiştir.

mişna ibrânîcesi. yahudiliğin ikinci büyük kitabı talmud’u teşkil eden mişna ile (haham [rabbi] yorumları derlemesi) onun açıklamalarının (gemara) yazıldığı ibrânîce’dir. milâttan sonra ı. yüzyıldan itibaren başlayan belgeler, aynı zamanda bu dilin filistin’de yahudiler tarafından konuşulduğunu da gösterir. persçe (eski farsça), grekçe, latince, ârâmîce gibi dillerden etkilenen mişna ibrânîcesi, kitâb-ı mukaddes ibrânîcesi’nden daha farklı bir gelişme göstermiş, orta ve yeni-yakınçağlar boyunca devam ederek zamanla arapça’dan ve daha sonraları da ispanyolca ile almanca’dan etkilenmiştir.

modern ibrânîce. günümüz isrâil’inin resmî dili olup xıx. yüzyılda meydana getirilmiştir. çalışmalar sırasında kitâb-ı mukaddes ibrânîcesi esas alınmakla birlikte dilin çağın ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için pek çok yenilik yapılmış, bu arada orta ve doğu avrupa kökenli yahudilerin (aşkenazi) konuştukları yidiş ile (ibrânîce karışık almanca) çoğunluğu fransa, yunanistan, türkiye ve ortadoğu’dan göç eden, ataları ispanya kökenli yahudilerin (sefarad) konuştukları ladino’dan (ibrânîce karışık ispanyolca) çok faydalanılmıştır. öte yandan halkın tamamı çeşitli ülkelerden gelen göçmenlerden oluştuğu için başta almanca, ingilizce ve rusça olmak üzere birçok yabancı dilin özellikle vokabüler açıdan modern ibrânîce’yi etkilediği görülür.

ibrânîce ahd-i atîk’in, talmud’un ve mûsevîliğin üçüncü büyük dinî kaynağı olan midraş’ın (hahamların kutsal yazılarla ilgili yorumlarını ihtiva eden külliyat) dili olduğu için kutsallık kazanmış ve asırlar boyunca gelişen bazı geleneklerde yarı mitolojik bir karaktere bürünmüştür. bu geleneklere göre Allah’ın tevrat’ı indirdiği ve tûrisînâ’da hz. mûsâ’ya hitap ettiği dildir; dünyadan önce yaratılmıştır; cennet sakinleri, melekler ve Allah’ın seçilmiş kulları, yeryüzüne cennetten inen hz. âdem’le havvâ gibi bu dili konuşurlar. saadiya gaon ise (bkz: feyyûmî, saîd b. yûsuf) dünyanın yaratılmasından sonraki ilk 1996 yıl içinde bütün insanların İbrânîce konuştuğunu ileri sürer. Ona göre insanların farklı dil konuşmaları ancak Bâbil Kulesi’nin yıkılmasından sonra başlamıştır. Bu inancın yahudi çevrelerinde Ortaçağ boyunca sürdüğü görülür. İbrânîce’nin harfleri ve gramer kuralları pek çok sırrı ve kutsallığı barındırır. Dua herhangi bir dilde olabilirse de hahamlar ibadetin yalnız bu dilde yapılması gerektiğini vurgulamışlardır; Kitâb-ı Mukaddes’in başka bir dille yazılmasının da kutsallığını zedeleyeceğine inanılır.

BİBLİYOGRAFYA:

P. Kahle, The Cairo Geniza, London 1947; S. W. Baron, A Social and Religious History of the Jews, New York 1958, VII, 14, 15; D. Diriniger, The Story of the Aleph Beth, London 1958; S. Moscati, An Introduction to the Comparative Grammer of the Semitic Languages Phonology and Morphology, Wiesbaden 1964; M. H. Segal, A Grammer of Mishnaic Hebrew, Oxford 1970; J. C. L. Gibson, Textbook of Syrian Inscriptions, Oxford 1971; Ch. Rabin, A Short History of the Hebrew Language, Jerusalem 1973; W. Chomsky, The Eternal Language, Philadelphia 1975; J. Blau, A Grammer of Biblical Hebrew, Wiesbaden 1976; B. K. Waltke - M. O’Conner, An Introduction to Biblical Hebrew Syntax, Indiana 1990; H. H. Guthrie Jr., “Eber”, IDB, II, 5; A. Haldar, “Habiru, Hapiru”, a.e., II, 506; A. Haldar, “Hebrew”, a.e., II, 552-553; Z. Ben Hayyim, “Hebrew Grammer”, EJd., VIII, 77-124; O. Ornan, “Hebrew Grammer”, a.e., VIII, 124-175; E. Eytan, “Hebrew Language”, a.e., XVI, 1560-1562.

Ca‘fer Hâdî Hasan *
devamını gör...
dün akşam tarihin arka odası programına telefonla katılan ilber ortaylı'ya göre doğrusu 'ibranca' imiş. aramice konusu ile ilgili mevzu vardı orada bağlandı bunun doğrusu da 'aramca' imiş. tabi ki böyle kullanan yok denecek kadar az. ama bana mantıklı geldi. yani türkçe'ye türkice veya farsça'ya farisice demiyoruz.
devamını gör...
arapça ile aynı dil ailesine mensup dildir. arapça ile yakınlık arz eder.

ibranice: elohiy lime sebaqteni

arapça : ilahii limeze terakteni.

türkçe : rabbim niçin beni terk ettin

görüldüğü üzere ilk iki dilde (arabic- ibranic) morfolojik ve sentaks olarak büyük bir uyum ilk olarak gözümüze çarpar.
devamını gör...
bilinenin aksine #2255790 çok kolay ö?renilen dil.

bu dili ö?renebilmek için illa do?u?tan israilli ya da yahudi olman?za gerek yoktur. sadece tekni?ini ö?renip 1 ayl?k k?sa bir zamanda günlük konu?malar?n?z? rahatl?kla yapabilirsiniz.

yanl?z dikkat edin; tekni?ini ö?renerek dedim!
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.