ilk monoteist gelenek

1 /
Yaygın kanının aksine yahudilik değil, akhenaton'un (XVIII. Hanedandan dört firavunun [Amenofisler yahut Amenhotepler ---- Hani İslam literatüründeki "amin" sözcüğünün etimonuna kaynaklık ettiği savlanan firavunlar] dördüncüsü: IV. Amenofis/Amenhotep) kurduğu aton dinidir. (Politeizmin sonradan çıktığını ileri sürmek ise kargaların güleceği türden bir lafız.)
muhtemelen insanın en büyük çelişkilerinden biri de bu dönem doğmuştur.

her şeyin üzerinde, kavranamayacak, ezeli-ebedi, her şeye gücü yeten bir tanrı; fakat insan ve toplumun kabul gören ahlaki beklentilere göre davranması talep edilen yaratıcı modeli.
yani insanlık tarihinde tek-tanrı inancını benimseme noktasında öncülük payesi almış ilk toplumsal kabulleniştir, bunu soru olarak ele alırsak cevabı yahudilik olur. semavi addedilen dinlerin ilki de haliyle aynıdır, bu bakımdan ''ibrahimî'' olarak sıfatlandırılır.