konu: günümüz insanına hitap edecek bir tefsirin özellikleri

bildiğiniz gibi tefsir tarihi uzun yıllara dayanıyor. bu konuda geçmiş yıllarda yapılan çalışmalar, oluşturulan birikimler hayli zengin. fakat günümüzde yazılan tefsir sayısı yok denecek kadar az.

peki sizce günümüz insanına hitap edecek bir tefsir yaklaşımının hangi özellikleri taşıması gerekir?
devamını gör...
tefsirciler fenni ilimleri iyi bilmeliler. din adamlarının en eksik olduğu konu burası. pozitif bilimleri bilmedikleri için bazı yorumları yavan ve yetersiz kalıyor.
devamını gör...
denizler birbirine karışmıyor gibi geçerliliği olmayan iddialarda bulunulmasın.
kurulda mutlaka kadınlar da bulunsun, reformist olanlar.
devamını gör...
sadece günümüz insanına değil, her çağdaki insana hitap edilen bir mesajı taşıdığının bilinciyle;
şekilleştirmelerden uzak, meselenin özünü aktarabilen, fayda vermeyen ve amele dönük katkısı olmayan teferruatlardan ari, sevgi ve merhametle başlayan hitaba yaraşır kolaylaştırıcı bir düşünce yapısı ile kuşatıcı bir kalp genişliğiyle yazılmış
olma gibi özellikleri de taşısa güzel olabilir.
devamını gör...
tüm dünyadan alimlerin, tarihçilerin, fen bilimi profesörlerinin, matematikçilerin, arap dili ve edebiyatına hakim arap dil bilimcilerin, peygamberlik dönemi ve öncesi zamana ait tarih araştırmaları konusunda uzman bilim insanlarının, astronomi uzmanlarının, coğrafyacıların, insanlık tarihi hakkında çalışmaları bulunan araştırmacıların, hadis alimlerinin, sosyologların, islam tarihi profesörlerinin bulunduğu bir kurul oluşturulmalı önce.

gerisini onlar halleder diye düşünüyorum.
devamını gör...
tefsirin de türleri var rivayet, dirayet şeklinde burada maksat dirayet büyük ihtimalle yani yalnızca ayetle ilgili rivayetler değil rivayetin eksik kaldığı yerde müfessir re'yinin ki burada pozitif ve beşeri bilimlerden yararlanmak gerekir devreye girdiği tefsirlerdir.

yine imam gazali'den mülhem tefsiri de avam için havas için havas-ül havas için diye ayırmak gerekli. zira avamın tefsirden beklentisi ve tefsiri okuma sebebi havastan farklıdır.

mevzuyu avam için dirayet tefsiri olarak ele alırsak çünkü umumdan bahsedilmiş:

-dili sade olmalı

-okuyanın arapça bilgisi büyük ihtimalle olmadığından dil bilgisine ilişkin bilgiler basit ve anlaşılır değilse bulunmamalı

-rivayetlere fazlaca yer vermektense konunun mümkün oldukça günümüze bakan yönü ele alınmalı misal miras ayetlerini günümüz hukuk sisteminin düzeniyle mukayese etmeli, güncel örnekler olmalı re'y bildirme olmasa dahi güncel olayla ilişki kurmalı.

çünkü avam daha pratik sonuçlarla ilgilenir bu kötü ya da kınanılacak bir durum değil tabii. sadece hem tefsir yazan hem de okumak isteyen için bir durum tespiti.
devamını gör...
şimdi ben sanırım meseleyi çok yanlış anladım ya da hiç anlamadım. yanlış anladı isem yazar özelden beni uyarsın ama anladığım şekli ile bugün bir tefsir yazmak istesek nasıl bir keyfiyeti olmalı yani bugünün tefsirinin nitelikleri ne olmalı gibi bir soru(n). şimdi kafamı karıştıran ilk şey, tefsirinin bugünü dünü mü var? ikincisi, tefsirin niteliği çağa göre değişiyor mu? yani bundan 1000 sene önce yazılan tefsirin niteliği ile sonraki 500 sene yazılan tefsirin niteliği farklı mı olmalı? böyle bir zaruret mi var olmalı mı? basitçe önerme ya da soru(n) tam olarak ifade edilememiş.

yazarın beyanı üzerinden bugün tefsir bize nasıl hitap etmeli üzerinden gidersek tefsir sana neden hitap etsin? yani sanki tefsirler insanlara hitap etmek zorunda gibi bir algı var. hayır kardeşim tesirlerin çoğu bugünün bakış açısıyla dönemin akademik eserleridir ve uzmanlık isteyen şeylerdir. tefsir okuyup kuran anlayamazsiniz bunu açık ve net söyleyeyim. ayrıca tesirlerin gayesi insanlara kuranı daha iyi anlatmak bile değildir ki yazılan pek çok tefsirin yazılma sebebi genellikle yazarın/yazanın kendi ilmi becerisi ve mutalaasidır.

diğer bir konu tesirlerin türleri açısından inceleme hususu. en basit şekli ile rivayet ve dirayet şeklinde ayrılan tefsirlerin kendince alt türleri de bulunur. taberi dışında hemen bütün tefsirler dirayet türü olmasına ragmen yine de bu ayrım belli kıstaslar ölçüsünde yapılir. burası işin teknik kısmı ancak tefsir usulü çok karmaşık bir yapıya sahiptir. bugün usul eserleri aslında tamamen ya da bugünün pozitivist paradigma çerçevesinde net olarak bir usule sahip olup olmadığı zaten tartışmalı. işin bilimsel kısmıni geçtik çoğu tefsir ztsn hermonitik yapıdadır. yani yazarın kendi yorum algı ve düşüncesinin yazıya dökülmüş halidir. bu açıdan tefsirler kuran yorumu olarak düşünülebilecegi gibi yazanın çeşitli uzmanlıgi ile bir değerlendirmesini içerir.

son olarak sadece tahmin üzere söylemem gerekirse sanırım bugünün tefsirinin bugünün insanına ya da şartlarına (konjonktür) hitap etmesi gerekiyor gibi bir algı var. bakın bu hataya düşen pek çok mufrssir var başta bediuzzaman said nursi kurandan buharlı treni çıkarmıştır. ya da uçuk yorum olarak evrenin genişlemesi, muhammed esed gibi rasyonalist kişiler denizin ayrılmasına med cezir demiştir. kuran bir bilim kitabi değildir. kurandan apolojetik yaklaşimla kompleks yapıp türlü türlü şeyler çıkarmak kuranin kendisine hakarettir. kendisinin alacak bir kitap olduğunu ifade eden bir hitaba abuk subuk yorumlar yapmak hele de mesnetsiz ve buna da çağımıza hitap eden tefsir gibi komik sıfatlar yakıştırmak fiyaskodur. kuran her çağa hitap eder, kuran evrensel, kuran her dönemde bir şeyleri gösterir gibi düşünceler doğru bile olsa kuranin hiç boyle iddiası olmaması ve bu iddia ve yaklaşımın tamamen kuran saplantılı insanların düşünceleri olması tesadüf değildir. kuran sana çorabın helal olup olmadığını söylemez mesela. koskoca peygamberi var size bu hitabı aktaran onun yaşam tarzı yaklaşımı ve dünya görüşü zaten rehber olarak oldukça güzel. hala sizi tatmin etmiyorsa kusura bakmayın da ya sizde sorun var ya da olaya tamamen yabancısiniz. hani dışarıdan biri olsa ateist olur hıristiyan olur anlarım ama az çok ahlak edep merhamet vicdan sahibi ve kuran kültürü ile yetişmiş insan kuranin ne demek istediğini anlar ve yaşar.

son sözün ön sözü olarak, tefsir gibi ciddi donanım isteyen bir seyi bugün ciksa gibi bir düşünceye sahip iseniz en azından tefsirin neligi niteliği türleri tarihsel teşekkülu ve değişimi gibi konularda birbirinden farklı tefsirlerin neden farklı olduğunu da ekleyerek bir temel sav oluşturup sonra ortaya mesnetli bir fikir atmanız en azından bu işte ciddi ve kaliteli olduğunuzu gösterecektir. yoksa kanalına hos gelen youtuberin abuk fikirlerinden öteye gidemezsiniz. sizin keyfinize ya da çağınıza bilemedin anlayışınıza uygun bir tefsir çıkarılmak zorunda da değildir.
devamını gör...
"işte böylece biz onu apaçık âyetler olarak indirdik. kuşkusuz Allah dilediğini doğru yola iletir. (hac suresi 16. ayet.) yazılacak herhangi bir tefsir bu ayet ile çelişmekte.
devamını gör...
bugün tefsir yazılacaksa kolektif bir çalışma olmalı. bir kurul oluşturulmalı. bu kurulun içerisinde her bilim dalından üst düzey uzman yer almalı. islami ilimlerin her alanında ayrı ayrı birden fazla uzman kişiler de olmalı eski kaynaklara hakim veya o kaynakları rahatlıkla tarayabilecek kişiler de olmalı. fıkıh alimleri de olmalı. adaletli kişiler olmalı. istişare edebilme konusunda sabırlı olan kişiler olmalı. bu kurul ayetlerin tefsiri yazılırken konular hakkında uzlaşma sağlanana kadar süreç devam etmeli. bir ayette şayet uzlaşma çok uzun müddet çalışıldığı halde sağlanamazsa kurul üyelerinden bir kısmı değiştirilmeli. başka uzmanlar eklenmeli. kurul üyeleri çalıştıkça ihtilafı değil imanı artacak kişilerden oluşmalı. çalıştıkça ihtilafı artan kişiler kuruldan çıkarılmalı. tefsir yazılırken asla acele edilmemeli. bir tarih konulmamalı. bu tefsirin yazılması konusunda kamunun ve toplumun bütün kesimleri gerektiğinde destek vermeli. komisyonun yetkileri geniş olmalı, her türlü kaynağa kolay ulaşabilecek imkanlara sahip olmalı. komisyon üye sayısı sınırlandırılmamalı. geleneğin birikimi yok sayılmamalı.
devamını gör...
esasen tefsir, kelimelerin indiği dönemde ne manaya geldiğini, ilk muhatapların ne anladığını ortaya koymaktır. ondan sonra tevil ederek bundan ne anlaşılabileceği, bu günün insanı ne anlamalı sorusuna cevap vermesidir.
bundan dolayı arap dili ve etimolojisini çok iyi bilen, geleneksel ilme hakim ama mahkum olmayan, çağın vizyonuna sahip ama algısına kurban olmayan, ümmetin ortak dertlerini dert edinmiş kişilerce kolektif bir çalışma yapılmalıdır.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar