kürtçe

246.
kürdçe ile farsça arasında çok yakın benzerlikler vardır. tıpkı kürdlerin bin yıllardır farsilerle aynı coğrafyaları paylaşmaları gibi. kürdçe farsçanın bir lehçesidir. ama günümüz farsçasının bir lehçesi değildir. kürdlerin farsilerden geldiği söylentileri kadar kürdceninde farscanın bir kolu olduğu doğruluğu vardır. nasılki araplarla israiloğulları, ilk ortaasya türkleri moğollarla kardeş-akraba topluluklar ise kürd ler de farslarla aynı kökten gelirler.

binlerce yıl kadar önce doğu farsları yerleşik düzene geçerken, batı farsları göçebe kalmayı yeğlemişler. o zamanın batıdaki göçebe farsları bugünkü kürtlerin, zazaların, leklerin, lorların, bahtiyarilerin atalarıdır. farsça ile kürdçe arasındaki 1000 yıllık ayrılık sonucu aralarındaki anlaşma oranı %50 ye kadar düşmüştür. bu nedenle artık kürdçeye farsçanın bir lehçesi diyemiyoruz. kürdçe artık başlı başına bir dildir. ayrıca kürdçede önemli bir rol oynayan adların, fransızcada olduğu gibi eril ve dişil olarak cinslere göre ayrımı olayı farsçada yoktur.

çünkü bir dilin diğer dilden olan farklılığını anlamak istiyorsak her iki dilden iki kişinin birbirleriyle karşılaştırıp konuşturmamız gerekiyor. eğer anlaşıyorlarsa o dil etkilendiği dilin etkisinde devam ediyordur. anlaşamıyorlarsa diller birbirinden ayrılmıştır.
kürdçe ile farsça arasındaki ilişki türkçe ile özbekçe arasındaki ilişkiye benzer. özbeklerde türk tür, türkiye türkleride. siz bir özbekle anlaşabilen türkiye türküne rastlayabilirmisiniz!?.

bin yıldan bu yana farsçadan ayrılması artık farslarla kürdleri çevirmen olmadan biribirilerini tam olarak anlayamaz hale getirmiştir.

bu tür dillerdeki ayrışmayı sadece farsiler yaşamamış batı avrupa da yaşamıştır. ispanyolca, italyanca, fransızcan latinceden geldiği gibi, ingilizce köken olarak bir cermen dilidir.

insan hakları evrensel beyannamesinin ilk maddesi.

(türkçe)

bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. akıl ve vicdana sahiptirler, birbirlerine karşı kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar.

(farsça)

heme merdom azad be dunya miyayend o der heysiyet o hoquq ba hem beraberend. heme daraye huş o vecdan hestend o bayed be yekdiger ba ruhe beraderi reftar konend.

(kürdçe)

hemu mirov azad ten dinyaye ü di weqar ü mafan de wekhevin. hemü xwedi hiş ü vicdan in ü dive li hember hev bi ruhe bratiye bilivin.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.