felsefe ve bilim ilişkisi


--- alıntı ---
Felsefe bilimle çeşŸitli ortak özellikler paylaşŸır:

a) Her ikisi de genel olarak akıl adına konuşŸurlar ve kendilerini akla dayanan gerçeklerle haklı kılmaya çalışŸırlar,

b) Her ikisi de kavram ve soyutlamalar kullanarak ilke ve yasalara varmak isterler, genellemeler yaparlar.

Öte yandan onlar arasındaki farklılıkları da şŸu genel başŸlıklar altında toplamak mümkündür:

1) Bilimin kavram ve soyutlamaları felsefeninkilere göre daha az geneldir ve özel alanları konu alır,

2) Felsefenin hem olguları hem de değŸerleri ele almasına karşŸılık bilim ancak olgularla veya ancak bir olgu olarak değŸerlerle ilgilenir (insan bilimleri veya sosyal bilimler); değŸerler, anlamlar, idealler, erekler böyle olmaları bakımından bilimin konusu olmazlar. Daha basit bir değŸişŸle bilim ele aldığŸı konular üzerinde iyi, kötü, doğŸru, yanlışŸ, haklı, haksız vb. türünden değŸer hükümleri veremez, onlara erekler, idealler, anlamlar yükleyemez,

3) Bilimin önermelerinin doğŸrulanabilmelerine (tahkik edilme, verification) karşŸılık felsefenin önermeleri dar anlamda doğŸrulanamazlar. Bilime dayanarak hesaplamalar yapıp öndeyilerde (prediction) bulunma imkânına sahip olmamıza karşŸılık felsefede böyle bir şŸey söz konusu değŸildir,

4) Bilimsel araşŸtırma ve buluşŸlar yapma yöntem ve usullerin belli ve öğŸretilebilir olmalarına karşŸılık felsefenin filozof tarafından bile üzerinde uzlaşŸılan belli ve standart bir araşŸtırma, düşŸünme yöntemi belli değŸildir. DeğŸim yerindeyse her filozofun kendine has bir felsefe yapma yöntemi vardır. Bu durum Kant'ın "felsefe değŸil, felsefe yapmak öğŸrenilebilir" yönündeki ünlü sözünün doğŸru olmakla birlikte felsefe yapmayı öğŸrenmenin, bilim yapmayı öğŸrenmekten çok daha zor olduğŸu konusunda bizi uyarmalıdır,

5) Bilime dayanarak bilimin uygulaması olan teknolojiler yaratabilmesine karşŸılık felsefede yine böyle bir imkân mevcut değŸildir. Felsefe bir düşŸünme (nazar, theoria) ve eylemdir (amel, praksis), bir yapma, meydana getirme (sanat, tekhne) değŸildir. Dolayısıyla ondan bilimden olduğŸu gibi bir tekniğŸin, teknolojinin, sanatın, sanayinin çıkması mümkün değŸildir.

Sonuç olarak felsefe bilim değŸildir ve felsefede bilimde olduğŸundan daha büyük ölçüde "yaratıcı zeka"ya, bilgi birikimine, sezişŸ ve duyuşŸlara ihtiyaç olduğŸundan söz edilebilir.
--- alıntı ---

*
devamını gör...

--- alıntı ---
Felsefe bilimle çeşitli ortak özellikler paylaşır:

a) Her ikisi de genel olarak akıl adına konuşurlar ve kendilerini akla dayanan gerçeklerle haklı kılmaya çalışırlar,

b) Her ikisi de kavram ve soyutlamalar kullanarak ilke ve yasalara varmak isterler, genellemeler yaparlar.

Öte yandan onlar arasındaki farklılıkları da şu genel başlıklar altında toplamak mümkündür:

1) Bilimin kavram ve soyutlamaları felsefeninkilere göre daha az geneldir ve özel alanları konu alır,

2) Felsefenin hem olguları hem de değerleri ele almasına karşılık bilim ancak olgularla veya ancak bir olgu olarak değerlerle ilgilenir (insan bilimleri veya sosyal bilimler); değerler, anlamlar, idealler, erekler böyle olmaları bakımından bilimin konusu olmazlar. Daha basit bir değişle bilim ele aldığı konular üzerinde iyi, kötü, doğru, yanlış, haklı, haksız vb. türünden değer hükümleri veremez, onlara erekler, idealler, anlamlar yükleyemez,

3) Bilimin önermelerinin doğrulanabilmelerine (tahkik edilme, verification) karşılık felsefenin önermeleri dar anlamda doğrulanamazlar. Bilime dayanarak hesaplamalar yapıp öndeyilerde (prediction) bulunma imkânına sahip olmamıza karşılık felsefede böyle bir şey söz konusu değildir,

4) Bilimsel araştırma ve buluşlar yapma yöntem ve usullerin belli ve öğretilebilir olmalarına karşılık felsefenin filozof tarafından bile üzerinde uzlaşılan belli ve standart bir araştırma, düşünme yöntemi belli değildir. Değim yerindeyse her filozofun kendine has bir felsefe yapma yöntemi vardır. Bu durum Kant'ın "felsefe değil, felsefe yapmak öğrenilebilir" yönündeki ünlü sözünün doğru olmakla birlikte felsefe yapmayı öğrenmenin, bilim yapmayı öğrenmekten çok daha zor olduğu konusunda bizi uyarmalıdır,

5) Bilime dayanarak bilimin uygulaması olan teknolojiler yaratabilmesine karşılık felsefede yine böyle bir imkân mevcut değildir. Felsefe bir düşünme (nazar, theoria) ve eylemdir (amel, praksis), bir yapma, meydana getirme (sanat, tekhne) değildir. Dolayısıyla ondan bilimden olduğu gibi bir tekniğin, teknolojinin, sanatın, sanayinin çıkması mümkün değildir.

Sonuç olarak felsefe bilim değildir ve felsefede bilimde olduğundan daha büyük ölçüde "yaratıcı zeka"ya, bilgi birikimine, seziş ve duyuşlara ihtiyaç olduğundan söz edilebilir.
--- alıntı ---

*
devamını gör...
felsefe bilimin ahlâkıdır. maneviyatıdır. sayıların içindeki duygular, formüllerin içindeki hislerdir. doğanın işleyişini ikisinden birisini hariç tutarak anlamak mümkün değildir. ki pozitivizm dahi en büyük amaç olarak evrenin işleyişini anlamayı belirlemiştir.
devamını gör...
günümüzde kabul edilen fizik teorilerin neredeyse tamamı felsefeciler tarafindan çıkarılmıştır. felsefe bilim için ilk adımları atar. topu alan bilim gole gider. * *.
devamını gör...
bilim felsefe sayesinde yeşerip büyümüştür fakat büyüyüp dallanıp budaklanan bilim kendisini artık ayrı bir ağaç olarak görünce bu ilişki belki de versus haline geldi.

felsefenin sorgulama mantalitesi sonucu düşünme ve sorgulama ve bunun üzerine belli teknikleri kullanarak araştırma yapan bilim oluştu. daha sonra bilimin felsefe ile ayrıldığı kısım bilim bunu yaparken önemli olanın sadece düşünmek ile kalmayıp asıl noktalardan birisinin de teknik olduğunu söylemesiyle ortaya çıktı. haliyle deney gibi tekniklerle sonuca ulaşmayı hedefleyen bilim ile sonuca ulaşma konusunun bile ne olduğunun meçhul olduğu felsefe birbirinden ayrılmaya başladı.

fakat dikkat edilmesi gereken önemli noktalar var yine. bilimi en büyük yükselişe geçiren bir felsefi görüştür (bkz: pozitivizm) yani bilim felsefe sayesinde yükselmeye devam etmiştir hep halende bu felsefi anlayış sayesinde gelişiyor peki gelişen bilim felsefeye katkı verir mi? tabi ki mesela maddeci düşünce tarzı. yani bilim ile felsefe arasında birbirini yardımcı olan ve birbirine katkı sağlayan bir ilişki olmuştur ve her zaman olacaktır.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar