feodalite

toprağı ve üzerinde yaşayan köylüleri tek bir kimsenin malı sayan ortaçağ rejimi. bir diğer adı derebeylik.
derebeyliğin özü, orgütlenmiş devletin bulunmadığı yerel düzeyde, bir hükümet görevinin yürütülmesidir. 500-600 km2'lik bir toprak parçası üzerinde en önemli bir güçlü kişi, daha az toprağa sahip olanların koruyuculuğunu üstlenmiş ve onlar da bu kişiye bağlılık sözü vermişlerdir. böylece, feodal "lord", "vassal" ve toprağa bağlı (serf) köylüleriyle, derebeylik ortaya çıkmıştır.
derebeyliğin önemli özelliği, lord ile vassal arasındaki "karşılıklılık esası"dır. derebeylikte hiç kimse tam anlamı ile hükümran değildir. kral ile halk ve lord ile vassal, bir cins "mukavele" ile birbirlerine bağlıdırlar. bu mukaveleye aykırı hareket edilirse, karşılıklı hak ve görevler sona ermektedir. bu durum, sık sık karışıklıklara, siyasal istikrarsızlıklara ve hatta savaşlara yol açmışsa da, gelecek çağların "anayasal hükümet" anlayışı, derebeyliğin bu mukaveleye dayanan niteliğinden doğacaktır.
devamını gör...
batılıların osmanlıdaki tımar sistemiyle bir tuttuğu zulmet. oysa birbirinden çok farklıdır.

mesela feodalitede toprak sahibinin arazisi üzerinde yaşayan halk toprak sahibine aittir. eğer toprak satılırsa onlarda toprakla beraber satılırlar. ahaliden bir kız evlenirse ilk gecesini toprak sahibiyle geçirir ki buna türkçe "ilk gece hakkı" denir.

oysa tımar sahibi ahalinin can, mal ve ırz güvenliğinden sorumludur. tımar savaşlarda yararlılık gösteren komutanlara verilir ve onlar da burada cihâd için asker yetiştirirler.

sırp imparatoru stefan duşan* zamanında köylü haftada 2 gün toprak sahibi için bedava çalışırdı. ama osmanlı o toprakları fethettikten sonra yılda sadece 3 gün toprak sahibi için çalışılmış.

aradaki farkı görmezden gelmek insan işi değil.
devamını gör...
9.yy-13.yy arasında, avrupa'da -en basit ifadeyle- insanların güvenlik ihtiyacının sonucu olarak doğdu.
macarlar ve normanların yağma hareketleri gibi istilalara karşı gelişmiş bir savunma sistemi olduğu söylenebilir. feodalite, tarım üzerine kurulmuş bir hiyerarşi sistemidir.
buna göre, serfler ve köleler senyörlere bağlı, senyörler ve soylular ise frank kralına bağlıdır.
devamını gör...
ortaçağ feodalitesi son derece çalkantılı bir dönemin bağrında doğdu. hatta feodalite belki de bu çalkantıların ürünüydü. karışıklıkların tohumu, karmaşanın çocuğuydu.
devamını gör...
günümüzde de pekala hakim olan sistem. orta çağda bir takım toprak ağası yönetim üstünde söz sahibi iken günümüz çağında ise büyük sermaye sahipleri aynı güce sahipler. değişen bir şey yok.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar