güngör uras

dün tarihli yazısı es geçilmeyecek kadar önemli lan bağa göre. haa tanımlayak. milliyet gazetesi köşe yazarı.

kim gönderiyor bu dolarlar - 17 şubat 2017


“nereden geldiği belli olmayan dolar miktarı (merkez bankası buna “net hata ve noksan” diyor) her yıl 10 milyar doları aşmaya başladı. bir yıl önce, ülkeye giren 2 doların 1 dolarının nereden geldiği belli değildi. 2016 yılında ülkeye giren 3 doların 1 dolarının nereden geldiğini bilemiyoruz. kim gönderiyor bu dolarları? neden sahibi bilinmiyor. ama bizim açığımızı kapatıyor, ekonomimize katkıda bulunuyor? döviz açığımızı (cari açığı) yurt dışından değişik kanallardan yurda giren dövizle finanse ediyoruz.

normal kanallardan ülkeye giren döviz; (1) doğrudan yatırım için gelen döviz, (2) portföy yatırımı için gelen döviz, (3) kredi olarak gelen döviz. bu 3 kanaldan giriş/çıkış yapan dövizi “sermaye hareketleri” olarak izliyoruz.

ne var ki son zamanlarda döviz açığımızı sermaye hareketiyle, bu normal üç kanaldan ülkeye giren dövizle değil de (net hata ve noksan kalemiyle) nereden geldiği belli olmayan dövizlerle finanse eder hale geldik.

– 2015 yılında, sermaye hareketiyle ülkeye gelen döviz 10.1 milyar dolar. nereden geldiği belli olmayan döviz 10.2 milyar dolar.

2002’den 2016 sonuna kadar nereden geldiği belli olmayan döviz girişi 40.9 milyar dolar.

ekonominin çarkı neredeyse, nereden geldiği belli olmayan dolarlar sayesinde dönüyor. neredeyse, cari açığı nereden geldiği belli olmayan dolarlarla finanse ediyoruz. nereden geldiği belli olmayan dolarlar olmasa, döviz kıtlığı çekeceğiz. dolar fiyatını dizginlemek mümkün olamayacak.

iyi de bu dolarlar nereden geliyor? “şehir efsanelerine” (halkımızın kendi kendine yaptığı açıklamalara) göre:

1- bu dolarların kaynağı, bizim, türklerin yurt dışındaki döviz hesapları. sıkıştıkça dışarıdan döviz getiriyorlar. türklerin yurt dışında her yıl bu büyüklükte döviz getirecek bollukta kaynaklarının olması, bu kaynağın bir türlü tükenmemesi inandırıcı değil.

2- bu dolarları ıraklılar, suriyeliler, kendilerini güvende hissetmeyen araplar türkiye’ye getiriyor. yabancılar dolar getirince ya bankaya yatıracaklar, ya harcayacaklar ki getirdikleri döviz cari açığın finansmanına katkı yapsın. o zaman da nereden geldiği bilinir. getirilen dolarlar sandık içinde, bavulda saklanıyorsa, hesaba girmez.

3- katar, suudi arabistan, kuveyt gibi dost müslüman ülkeler, türk ekonomisine destek vermek için dolar gönderiyorlar. bu gerçekse, o zaman da bu dolarların gene banka hesaplarında görülmesi gerekir.

4- hesap hatası denilmesi zor. çünkü bu büyüklükte hesap hatası yapılamaz.

döndük dolaştık aynı noktaya geldik. nereden geliyor bu dolarlar? büyüklerimiz ne demişler? “üzümünü ye de… bağını sorma…”
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar