ibrahim nazzam

(d. 775, ö. 845) (tam adı ibrahim ibn sayyar al-nazzam) 775'de ırağŸ'ın basra şŸehrinde doğŸdu, 845'te bağŸdat'da öldü. filozof ve teolog. ebu'l-huzeyl gibi mutezile filzoflarının önemli ve özgün isimlerinden biridir.

nazzam, doğŸa felsefesine dayanmışŸtır ve ona dayanarak Allah fikrine yükselmeye çalışŸmışŸtır. doğŸa ya da evren ona göre Allah'ın bir hikmetine göre yaratılmışŸlardır. doğŸa yasaları olarak bilinen her şŸeyin Allah'ın yaratımına uygun olduğŸunu öne sürer. Allah, emir ve cebr edici olarak özgürlüğŸü zorunluluğŸu ile sınırlandırılmışŸ bir iradedir. nazzam bu noktada meşŸşŸai flozoflarına benzer, ancak tamamen aynı argümanı öne sürmez. meşŸşŸai filozofları zorunluluk ile Allah'ı bir ve aynı şŸey sayarlarken, nazzam yaradılışŸ sorununda bu düşŸünceden farklılaşŸır. ilk harekette Allah tarafından verilmişŸ olan özgür ve fakat akli bir iradenin fiilini görür. ã–zgürlük akıl arasına bir tür karşŸıtlık konulmuşŸ olur böylece.

nazzam felsefesini açıklamakta anaxagoras'ın metafizik sistemine dayanır; kümã»n ve burã»z dediğŸi bir kuram gelişŸtirir. buna göre doğŸada meydana gelen her şŸey gizil olanın ortaya çıkmasıdır; ki o gizil olan da, olmuşŸ ve olacak olan her şŸey mevcuttur. gizil olandan açığŸa çıkmaktadır her şŸey. buna göre her şŸeyin meydana gelişŸi de bir anda ve birdenbire olmuşŸtur. olaylar meydana gelen şŸeyler bu birdenbire meydna gelmişŸ olanın perdelerinin kalkmasıdır. nazzam yaradılışŸı böylece özgür bir eylem olarak belirtmişŸ olmaktadır.

ayrıca rasyonalist bir düşŸünürdür ibrahim nazzam, tanrısal olan her eylemliliğŸin akılcı olarak mantıksal yollardan kanıtlanabilir olduğŸunu öne sürer. bu temelde Allah'ı sonsuz (kadã®m) ve geri kalan herşŸeyi sonlu (hã¢dis) olarak açıklar; meşŸşŸai filozofu olarak Allah'ı sıfatlardan arınmışŸ olarak görür ve değŸerlendirir. insanın özgür iradesini kabul eder ve bu sebepten onun sorunlu olduğŸunu belirtir.
devamını gör...
(d. 775, ö. 845) (tam adı ibrahim ibn sayyar al-nazzam) 775'de ırağ'ın basra şehrinde doğdu, 845'te bağdat'da öldü. filozof ve teolog. ebu'l-huzeyl gibi mutezile filzoflarının önemli ve özgün isimlerinden biridir.

nazzam, doğa felsefesine dayanmıştır ve ona dayanarak Allah fikrine yükselmeye çalışmıştır. doğa ya da evren ona göre Allah'ın bir hikmetine göre yaratılmışlardır. doğa yasaları olarak bilinen her şeyin Allah'ın yaratımına uygun olduğunu öne sürer. Allah, emir ve cebr edici olarak özgürlüğü zorunluluğu ile sınırlandırılmış bir iradedir. nazzam bu noktada meşşai flozoflarına benzer, ancak tamamen aynı argümanı öne sürmez. meşşai filozofları zorunluluk ile Allah'ı bir ve aynı şey sayarlarken, nazzam yaradılış sorununda bu düşünceden farklılaşır. ilk harekette Allah tarafından verilmiş olan özgür ve fakat akli bir iradenin fiilini görür. özgürlük akıl arasına bir tür karşıtlık konulmuş olur böylece.

nazzam felsefesini açıklamakta anaxagoras'ın metafizik sistemine dayanır; kümã»n ve burã»z dediği bir kuram geliştirir. buna göre doğada meydana gelen her şey gizil olanın ortaya çıkmasıdır; ki o gizil olan da, olmuş ve olacak olan her şey mevcuttur. gizil olandan açığa çıkmaktadır her şey. buna göre her şeyin meydana gelişi de bir anda ve birdenbire olmuştur. olaylar meydana gelen şeyler bu birdenbire meydna gelmiş olanın perdelerinin kalkmasıdır. nazzam yaradılışı böylece özgür bir eylem olarak belirtmiş olmaktadır.

ayrıca rasyonalist bir düşünürdür ibrahim nazzam, tanrısal olan her eylemliliğin akılcı olarak mantıksal yollardan kanıtlanabilir olduğunu öne sürer. bu temelde Allah'ı sonsuz (kadã®m) ve geri kalan herşeyi sonlu (hâdis) olarak açıklar; meşşai filozofu olarak Allah'ı sıfatlardan arınmış olarak görür ve değerlendirir. insanın özgür iradesini kabul eder ve bu sebepten onun sorunlu olduğunu belirtir.
devamını gör...
arap filozof.
insanın özgür iradesi ile hareket ettiği tezini savunur. kader anlayışı biraz farklı.

mesela hayrın ve şerrin Allah'tan geldiğini bildiğimiz iman esasını da farklı okur.
ona göre hayır ve şer bizdendir.

mutezilegillerden olduğundan ehli sünnet tarafından itibar edilmez.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar