martin luther

ilahiyatçı alman reformist hümanist filolog vs.

birçok özelliğŸi vardır bu papazın. incil'i almancaya tercüme etmişŸtir bizatihi. gerçi kaynaklarda hata yapılır. derler ki ilk o çevirmişŸtir. yalandır dolandır. ondan önce nice tercüme vardır ama en afilisi o'nunkidir.

hatta derler ki, koskoca katoliklik, martin luther'in flyerlarıyla toz duman olmuşŸtur.
daha çok şŸeyler derler. aklıma geldikçe söylerim, unutturmayın yeter ki.
devamını gör...
bağnaz vatikan'a karşı isyan etmiş reformist bir dini lider/düşünür.

kendisi yahudi asıllıdır. vatikan'ın cennetten toprak satma (bkz: endüljans) , günah çıkarma gibi saçma sapan kurallarına karşı bir bildiri yayınlayıp dinin yalnızca Allah ile kul arasında olacağını söylemiştir.

bunu söyleyince tabi büyük tepki gördü papa ve din adamlarından. afaroz edildi.
ancak düşünceleri doğup büyüdüğü almanya'da yayıldı ve özellikle köylülerde taraftar buldu.

alman hükümeti bir süre luther'ın fikirlerini uygulamaya koysada 3 yıl sonra vazgeçti. bu vazgeçiş nedeniyle 17 alman eyaletinde martin luther taraftarları protesto gösterileri düzenledi. bu olay nedeniyle martin luher taraftarlarına protestan ismi verildi.

neticede martin luther bağnaz vatikan'a karşı gelmiş cesur bir adamdır.

kendisi bir süre istanbul'a sığındı diye biliyorum. osmanlı hristyiyan dünyasında bölünmelerde genelde bir tarafı tutar ve bölünmeyi işine geldiği için desteklerdi. onu da bağrına bastı bir süre...

devamını gör...
kilisenin kapısına astığı 99 maddelik bildiri sonucu kilise tarafından afaroz edilmiş ve akabinde anglo-sakson kralı tarafından kaçırılmış reformist. kilisenin endüljans saçmalığını halkın kafasına sokmak için epey uğraş vermiş ve güzel bir cümleyle de çekici indirmiştir.

- kiliseden cennet satın almayınız. çünkü ben cehennemi satın aldım ve sizi oraya sokmuyorum!
*
devamını gör...
protestanlığın lideri,öncüsü ve teşkilatlandırıcısıdır.yahudi olduğu ileri sürülmektedir. zira istekleri yahudiliğinde şüphe bırakmayacak kadar açıktır.
devamını gör...
yahudi asıllı olmakla birlikte aslında yahudilerden nefret eder. tıpkı türklerden ve müslümanalrdan ettiği gibi. ha ahdi atik i referans alıp kuran nı almaz tabi ki de ama olsun.
devamını gör...
reformu en çok avrupada krallara yaramıştır ve en çokta onlara yaramamıştır. sayesinde birçok kral artık hem siyasi hem dini lider olmuştur. hristiyanları bölmekle birlikte birsürü ittifakların değişmesine toprakların fethine neden olmuştur.

insanın tanrıya ulaşması için papa'ya ve kiliseye ihtiyaç duymadığını her insanın aslında birer rahip olduğunu ve ilhamı özünden yani incilden alınması gerektiğini söylemiştir. bu hareket iyi başlamakla beraber aslında bugün çığrından çıkmış ve ortadoğu projesi isa'yı geri getirme gibi birsürü fikir bu akımdan doğmaktadır.
devamını gör...
her hrıstıyanın kendı kendısının papazı olması gerektıgını savunmus reformıst, mutesebbıs...

kendısıne atfedılen bır hıkaye soyledır, kılısenın cennetten arsa satısının gecersız oldugunu halka gostermek amacıyla kılıseye gıderek cennet yerıne cehennemın tum arsasını satın almak ıstedıgını soler, kılısı yetkılılerıde para nerden gelırse gelsın ve meczup herhlade bu eleman mantıgı ıcerısınde oldukları ıcın, cehennemın tum arsanını cuzi bır mıktara martın luthere satarlar.
kılıse yolu uzerıne bır tezgah kuran kahramanımız, kılıseye cenneten arsa satın almak ıcın gıdenlerı yoldan cevırerek, nasıl olsa cehennemın tum arsası bende, bende sızlerı cehenneme almıyacagım ıcın dırek cennete gıdeceksınız dıyerek gerı cevırınce kılısenın gelırlerınde cıddı bır dusus yasanır. kılıse yetkılılerıde martın lutherı yalanlarsa kendılerıyle celısmıs durumuna duseceklerını bıldıklerı ıcın, cehennemın tum arsasını gerı satın almak ısterler fakat elemanımız ııı ıhhhhh der, taki kılıse o donemın parasıyla yuksek bır meblah odeyene kadar

velhasıl kelam, kahramanımız bır tasla 2 kus vurmus, hem kılısenın cennetten arsa satma ısının tutarsızlıgını halka gostermıs, hemde tokiden yuzyıllar once mukemmel bır gırısımcılık oykusunu bızlere bırakmıstır, rest ın peace...
devamını gör...
martin luther, protestan dininin doğuşunda ılımlı kiliseden bağımsız bir dinin kurulmasında güçlü bir etken olmuştur.10 Kasım 1483'de almanya'nın eisleben şehrinde doğdu. erfurt üniversitesi'nde hukuk eğitimi alırken atlattığı bir ölüm tehlikesiyle ruhunun kurtulması konusunda kuşkulara kapılarak eğitimini yarıda bırakıp erfurt'taki bir manastıra girdi. burada ilahi birliğe ulaşmak için kullanılan bedene eziyet yöntemini denedi. fakat bu yöntem ona bir çıkar yol göstermemişti; kafasını kurcalayan sorular yine karşılıksız kalmış, hatta onu pençesinde kıvrandıran sorunlar azalacağına daha da artmıştı. sonraları bu dönem için, ''eğer bir keşiş manastır hayatıyla cennete ulaşabilseydi, ben bunu fazlasıyla yerine getirmiş olacaktım'' diyecekti.
luther, 1507 yılında yılında papaz oldu. 1508 yılında yeni kurulan wittenberg üniversitesi'nde felsefe konferansları veriyordu. 1516 yılında augustinusçu kesişlerin aralarındaki ihtilafı anlatmak üzere romaya gitti.burada pierre kilisesinin mali finansmanı için bağış yapanlara papa 10.leonun endüljans(bağışlanma belgesi vermesi ve din adamların maddi unsurları kendi çıkarları kullanması martin luher’in fitilinin ateşlenmesine sebep oldu.bu olayın ardından derslerinin konusu kutsal kitap'taki yazıların açıklanmasıydı ve anlattıkları geleneğe tam anlamıyla uygun değildi. hıristiyanlık dininin avrupa'da kuruluşundan bu yana, tarihte 16. yüzyılda görüldüğü ölçüde bir dinsel yozlaşmaya rastlanmamıştı. italyan rönesansının ve onu izleyen büyük hareketlerin tam bir bozulma gösterdiği bu dönemde, kuzey avrupa'da bir yeniden doğuş hareketi baş gösteriyordu. sadaka ile geçinen ruhban sınıfının büyük ülküleri amaçlarından sapmıştı. vı. alexander ve ıı. julius gibi papalar dinsel nüfuzlarını dünya işlerinde kullanıyorlardı.
lutherin kafasında bu düşüncelerinin oluşmasındaki soru ‘insan amelle mi kurtulacak,yoksa imanlamı sorusuydu.katolik klisesi amele önem veriyor ve dinin emirlerinin zahir yönüne dikkat çekiyordu.luthere göre sadece zahir değil insan ruhununda dini yaşantıdaki etkisi hafife alınır gibi değildi.luthere göre manevi kurtuluş Allah’ın inayeti ile mümkündü.


1510 yılında roma'ya giden luther, burada yüksek mevkilerde gördüğü yolsuzluklar sonucu kiliseyle çatışmasının temellerini hazırladı. bundan yedi yıl sonra 1 kasım 1517'de teoloji profesörü luther, wittenberg üniversitesi'nin kapısına kilisenin parayla günahlarını affetme yetkisine karşı çıkan doksan beş maddelik tezini astığında, tutumu herkesin ilgisini çekti.(o dönemde siyasi tartışmalarda herkesin ve anti tezler şeklinde üniversite kapısına asılması bir gelenekti).
luther’in karşı çıktığı, kilisenin günahları affetme yetkisi değil, endülüjans adı altında dinin bir ticari araç haline gelmesiydi. luther'in eleştirilerinin hedefi olan john tetzel adlı bir din adamı luther'i dinsizlikle suçladı. luther'le tetzel arasında başlayan tartışmanın yankıları, çok geçmeden vatikan'a ulaştı. papa önce bu olaya aldırış etmese de çatışmalar avrupa'nın çeşitli yerlerinde yayılmaya başlayınca bu kayıtsız tutumundan vazgeçmek zorunda kaldı. vatikan artık luther'e aldırmazlık edemezdi. papa leo, 1520 yılında bir bildiri yayınlayarak luther'in görüşlerinin yanlış olduğunu ileri sürdü ve altmış gün içinde görüşlerinden vaz geçmezse aforoz edileceğini bildirdi. luther bildiriyi halkın gözü önünde yaktı ve papa'ya açıkça karşılık verdi. böylece papa'nın yetkisini sıfıra indiren ilk hareket yapılmış, din devrimi başlamış oldu. bu protesto olayından sonra protestan kelimesi dini kelimeler literatürüne girmiş oldu.
bir yandan bu karşı çıkışlar ve luther’in suçlanmaları devam ediyor bir yandan da luther görüşlerini savunmaya ve tezini daha da geliştiriyordu. artık luther din devriminin temeli olan dinsel inancın kişinin yaptıklarıyla yargılanamayacağını ileri sürüyordu. bunu da şu sözlerle ifade ediyordu;
''insanı iyi yapan, iyi işleri değildir; iyi insan iyi şeyler yapar, kötü insan kötü şeyler yapar. yoksa, yapılan iyi ya da kötü işler insanı ne iyi yapar, ne de kötü.”

luther'e göre insanın günah işlemesi kaçınılmaz bir olaydı. kişi bunu bilmeli ve tanrının sonsuz merhametine sığınmalıydı. ruhunun kurtulacağına inancı olan bir insan er geç kurtuluşa erişecekti.
devamını gör...
luther’in 95 tezindeki 86 soru ‘papa en zenginden bile daha zengin neden kilise yaptırmıyordu. alman kralı şarl, luther'i yargılamak üzere worms'da bir kurul kurdu. luther, kurul önünde düşüncelerini savundu ve asla geri adım atmayacağını kesin bir dille ifade etti. luther'in hakkında ölüm cezası çıkarıldı fakat luther'in ortadan kaybolmasıyla işler büsbütün alevlendi. bu saklanma sürecinde luther incilin latinceden almancaya çevirisini tamamladı.
luther, wartburg'dan ayrıldığında artık görüşleri alman prensleri ve halk tarafından benimsenmişti.prenslerin uther’i desteklemesi ile birlikte,din devrimi artık politikaya karışmaya başlamıştı. 1526 yılında speyer kurulu yeni görüşlere bir dereceye kadar hoşgörüyle davranılmasına karar verdi. ne var ki üç yıl sonra bu kara geri alındı ve lutherciler bu yeni kararı protesto ettiler. böylece 'protestan' sözcüğü doğmuş oldu.
almanya'da karışıklıkların yaşandığı bir yıldı. 1525 yılında köylüler savaşı başladı. savaşın asıl nedeni ekonomikti ama dinsel başkaldırmanın da etkisi büyük oldu. köylüler luther'i yanlarında bulacaklarını umuyorlardı fakat düşündükleri gibi olmadı ve luther onları bu savaşta yalnız bıraktı. 1524’te köylüler luther'in öğretileri doğrultusunda ekonomik koşullarının iyileştirilmesi için ayaklandı. liderleri arasında wittenberg'te eğitim almış bir ilahiyatçı olan thomas müntzer de vardı. luther köylülerin saldırılarına karşı bir kitap yazdı ve ayaklanma frankenhausen'de bir çatışmada 50 bin kadar köylünün öldürülmesiyle sona erdi, protestan rahiplerden bazıları katolik prensler tarafından idam edildi ve köylüler luther'in kendilerini aldattığına inananmışlardı.
luther o zamanlar kendisini destekleyen köylülere yardım etmektense yeni doğmakta olan alman burjuvazisi ile birlikte hareket etti. aslında bir nevi alman burjivazisi'nin ideologudur. fakat luther alman burjuvazisi'nin ideologluğunu yaparken çelişkili bir tutum izledi. örneğin serbest ticaret ilkeleri’ni şiddetle eleştirdi.1525 köylü savaşlarında protestan köylülere karşı çıktı. prenslerle işbirliği yaptı. alman protestan köylüleri bu başkaldırmalarında 130 bin ölü verdiler.
luther temsil ettiği egemen sınıfların çıkarı için, yoksul protestanların vahşice öldürülmelerine yardım etmiş oldu. insanlar arasındaki eşitsizliğin tanrısal düzenin gereği olduğunu söyledi. düşünceleri toplumun kurulu düzenine uygun düştüğü için hiç yadırganmadı ve kolaylıkla benimsendi.1517’de devrimci olan luther nedendir bilinmez! 1525’te muhafazakâr olmuştu.(hümanizm kavramı emperyalizmin maskesidir)
luther’in en devrimci düşüncesi hıristiyanların bir aracı olmaksızın tanrı’ya ulaşabileceği düşüncesiydi. zaten aydınlanma döneminde hümanizma, ateizm gibi düşüncelerin doğması ile buna zemin hazırlanmıştı. işte bunun sonucu da martin luther ile dinde reform hareketleri başlamış oldu.bu düşünceye göre kilise ve papazlar önemsiz hale gelecekti.ancak köylü isyanı ve bunun tehlikeli olabilecğini görmüştür.protestan kilisesini kurarken sadece bazı katolik rituellerini kaldırmıştır.burada söyleyebileceğimiz en önemli nokta luther’in asla bir devrimci olamamadığı gerçeğidir.
martin luther, 1546 yılında altmış üç yaşında öldü. son dakikalarında hala savunduğu inanca sadık kalıp kalmadığı sorulunca evet cevabını verdi. cesedi göz kamaştırıcı bir cenaze töreniyle wittenberg'e getirildi ve yirmi dokuz yıl önce kapısına tezini astığı kiliseye gömüldü. luther, din devriminin en büyük kişisi ve ortaçağ dünyasını değiştiran en büyük harekete yol gösterici oldu.
devamını gör...
luther neye karşı çıktı?
 eylem değil iman
 kiliseye vergi yolu ile para katerılması
 endüljans
 aracı her türlü kurum buna kilisede dâhil
 din adamlarının evlenmemesi vs.
 engizisyon kaldırılmalı
 din bireysel alanda uygulanmalı
lutherin aslında düşünceleri çelişkilerle doluydu. kilisenin baskısını kaldırmaya çalışan luther yerine prenslerin başkanlığında kurumların baskısının yerleşmesine ortam hazırlamıştır.

 luther bir yandan gerici ve muhafazakâr biryandan reformcu ve ilerici (!) olmuştur.
 gücünü tanrıdan alan bir prensin iktidarını ister.
 luther sistemli bir şekilde bir kurumlar dizgesi olarak devletten değil düzeni sağlamak için zor kullanılan bir siyasi iktidardan ve onun tanrısal meşruluğundan söz eder.
 otoriteye itaati benimsemiş ama başkaldırışları engellememiştir."incilin davası zor kullanılarak ve kan dökerek kazanılmaz” der.

dücane cündüoğluislam’ın luther’ini beklemek makalesinde şöyle der:"antik hurafelerden kaçmak ve kaçınmak isteyenler, bu sefer modern hurafelerin eline esir düşmüştür. protestan düşüncenin dünya toplumları üzerindeki etkisi olumsuz sonuçları her zaman modernlik ile olagelmiştir. yani eğer modernleşme süreci ile bağlantılı bir şey varsa orada protestan düşüncenin temeli vardır. ”der ve bizim karşımızdaki büyük tehlikeyi ve bunu doğuran düşünceyi bize göstermiş olur.




devamını gör...
iznil konsili schismasın'dan sonra kiliseler arasındaki en büyük ayrılığa sebep olmuş, alman papaz, teolog. kendisinden sonraki ayrılıkçı akımlara da esin kaynağı olarak; katolik kilisesi'nin yani vatikan'ın nüfuz alanını oldukça kırpmıştır.



--- alıntı ---


10 kasım 1483'de almanya'nın eisleben şehrinde doğdu. erfurt üniversitesi'nde hukuk eğitimi alırken atlattığı bir ölüm tehlikesiyle ruhunun kurtulması konusunda kuşkulara kapılarak eğitimini yarıda bırakıp erfurt'taki bir manastıra girdi. burada ilahi birliğe ulaşmak için kullanılan bedene eziyet yöntemini denedi. fakat bu yöntem ona bir çıkaryol göstermemişti; kafasını kurcalayan sorular yine karşılıksız kalmış, hatta onu pençesinde kıvrandıran sorunlar azalacağına daha da artmıştı. sonraları bu dönem için, ''eğer bir keşiş manastır hayatıyla cennete ulaşabilseydi, ben bunu fazlasıyla yerine getirmiş olacaktım'' diyecekti.

luther, 1507 yılında papaz oldu. 1508 yılında yeni kurulan wittenberg üniversitesi'nde felsefe konferansları veriyordu. ertesi yıl, derslerinin konusu kutsal kitap'taki yazıların açıklanmasıydı ve anlattıkları geleneğe tam anlamıyla uygun değildi. hıristiyanlık dininin avrupa'da kuruluşundan bu yana, tarihte 16. yüzyılda görüldüğü ölçüde bir dinsel yozlaşmaya rastlanmamıştı. italyan rönesansının ve onu izleyen büyük hareketlerin tam bir bozulma gösterdiği bu dönemde, kuzey avrupa'da bir yeniden doğuş hareketi baş gösteriyordu. sadaka ile geçinen ruhban sınıfının büyük ülküleri amaçlarından sapmıştı. vi. alexander ve ii. julius gibi papalar dinsel nüfuzlarını dünya işlerinde kullanıyorlardı.

1510 yılında roma'ya giden luther, burada yüksek mevkilerde gördüğü yolsuzluklar sonucu kiliseyle çatışmasının temellerini hazırladı. bundan yedi yıl sonra 1 kasım 1517'de teoloji profesörü luther, wittenberg üniversitesi'nin kapısına kilisenin parayla günahlarını affetme yetkisine karşı çıkan doksan beş maddelik tezini astığında, tutumu herkesin ilgisini çekmeye başladı. lutherin karşı çıktığı, kilisenin günahları affetme yetkisi değil, endülüjans adı altında dinin bir ticari araç haline gelmesiydi. luther'in eleştirilerinin hedefi olan john tetzel adlı bir din adamı luther'i dinsizlikle suçladı. luther'le tetzel arasında başlayan tartışmanın yankıları, çok geçmeden vatikan'a ulaştı. papa önce bu olaya aldırış etmese de çatışmalar avrupa'nın çeşitli yerlerinde yayılmaya başlayınca bu kayıtsız tutumundan vazgeçmek zorunda kaldı.

bir süre sonra john eck adlı bir profesör, luther'i açıkça suçladı. luther ise görüşlerini savunmaya ve tezini daha da geliştirmeye devam etti. artık luther din devriminin temeli olan dinsel inancın kişinin yaptıklarıyla yargılanamayacağını ileri sürüyordu.

''insanı iyi yapan, iyi işleri değildir; iyi insan iyi şeyler yapar, kötü insan kötü şeyler yapar. yoksa, yapılan iyi ya da kötü işler insanı ne iyi yapar, ne de kötü.''

luther'e göre insanın günah işlemesi kaçınılmaz bir olaydı. kişi bunu bilmeli ve tanrının sonsuz merhametine sığınmalıydı. ruhunun kurtulacağına inancı olan bir insan er geç kurtuluşa erişecekti.

vatikan artık luther'e aldırmazlık edemezdi. papa leo, 1520 yılında bir bildiri yayınlayarak luther'in görüşlerinin yanlış olduğunu ileri sürdü ve altmış gün içinde görüşlerinden vaz geçmezse aforoz edileceğini bildirdi. luther bildiriyi halkın gözü önünde yaktı ve papa'ya açıkça karşılık verdi. böylece papa'nın yetkisini sıfıra indiren ilk hareket yapılmış, din devrimi başlamış oldu.

alman kralı şarl, luther'i yargılamak üzere worms'da bir kurul kurdu. luther, kurul önünde düşüncelerini cesurca savundu ve asla geri adım atmayacağını kesin bir dille ifade etti. luther'in hakkında ölüm cezası çıkarıldı fakat luther'in ortadan kaybolmasıyla işler büsbütün alevlendi. kimileri onun öldürüldüğünü ileri sürdü ve böylece luther'den yana olanların katolikliğe karşı savaşı güçlendi. gerçekte luther saksonya elektörü olan yakın bir arkadaşının wartburg'daki şatosunda saklanıyordu. burada bir yıl kadar saklanan luther, zamanını çoğunu okuyarak ve yazarak geçirdi. luther bu sürede kutsal kitap'ın latinceden almancaya çevirisini tamamladı. yazılarında, dinsel törenlerin yolsuzluğu, manastır yaşantısının zorlukları ve günah çıkarmanın saçmalığını anlattı.

eski inancın bazı yanlarının bütünüyle terkedilmesi gerektiğini düşünüyordu. inancı içinde taşıyan herkesin din adamı olabileceğini ve din adamlarının da evlenmesinde bir sakınca olmadığını savunuyordu.

luther, wartburg'dan ayrıldığında artık görüşleri alman prensleri ve halk tarafından benimsenmişti. 1525 yılında köylüler savaşı başladı. savaşın asıl nedeni ekonomikti ama dinsel başkaldırmanın da etkisi büyük oldu. köylüler luther'i yanlarında bulacaklarını umuyorlardı fakat düşündükleri gibi olmadı ve luther onları bu savaşta yalnız bıraktı.

din devrimi artık politikaya karışmaya başlamıştı. 1526 yılında speyer kurulu yeni görüşlere bir dereceye kadar hoşgörüyle davranılmasına karar verdi. ne var ki üç yıl sonra bu kara geri alındı ve lutherciler bu yeni kararı protesto ettiler. böylece 'protestan' sözcüğü doğmuş oldu.

artık çatışmaların merkezi luther'in görüşlerinden çıkmış, protestan prensler ve kilise arasında iktidar savaşına dönüşmüştü.

wittenberg'e yerleşen luther, 1525 yılında yeminini bozarak soylu bir aileden gelen rahibe catherine von bora'yla evlendi. luther, sağlığının bozulmasına aldırış etmeden son yıllarını da durmadan çalışarak geçirdi. ömrünün sonuna kadar vatikan'la anlaşmaya yanaşmadı. uzlaşmaya varmanın kendi ilkelerinden fedakarlık etmek olduğunu iyi biliyordu.

martin luther, 1546 yılında altmış üç yaşında öldü. son dakikalarında hala savunduğu inanca sadık kalıp kalmadığı sorulunca evet cevabını verdi. cesedi göz kamaştırıcı bir cenaze töreniyle wittenberg'e getirildi ve yirmi dokuz yıl önce kapısına tezini astığı kiliseye gömüldü. luther, din devriminin en büyük kişisi ve ortaçağ dünyasını çağdaş uygarlığa ilerleten en büyük harekete yol gösterici oldu.


--- alıntı ---

http://www.cogitosozluk.net...
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar