matmazel noraliya'nın koltuğu

peyami safa'nın en müthiş (en ifadesi bile cılız kalıyor) eserlerinden biridir.

tıp bölümünde okuyan lakin ailesinin fertlerinin hepsinin hastalıktan ölmesi sonucu kardeşi ile hayatta kalma mücadelesi vermeye çalışan birinin halini anlatan roman. ferit ailedeki fertlerinin ölmesi yüzünden depresyon ile ruh bunalımı arası bi'şeyler yaşar. (o da nasıl oluyorsa artık) ve bütün bu olaylardan sonra bazı metafizik durumlar yaşar ve felsefe ilmine yönelir. bundan sonra hikaye matmazel noraliya'nın evinde gerçekleşir oradaki tablolarda olsun ve matmazel'in koltuğunda olsun metafizik olaylara şahit olur. matmazel noraliya'nın aslında nuriye olduğunu değişik bir aile yapısının olduğunu ve anne baba seçimi ile arada kalan ve kendisine nuriye diye hitap edilmesini isteyen lakin sonuçta hep adı noraliya kalan bir kadın olduğunu öğrenir.

bu romanı okur okuduktan sonra öyle bir atmosfere giriyor ki sanki gerçekten noraliya diye biri yaşamıştı vefat etmiş gibi geliyor ve Allah rahmet eylesin diyesi geliyor...

yalnızız eser ile aynı kalitededir.
devamını gör...
"ferit, ferid, it, id, t, d, t değil, d, fotenik, fonetik..." diye başlar bu güzel eser. ilerleyen sayfalarda "ahir-i ömrümüzde ismimizin sonuna bir it taktılar" ifadesi yer alır. şimdi bakıyorum ferid, mecid, ahmed, said gibi birçok isimde "t" harfi değil de "d" harfi bulunduğu halde aslından değiştirilimiştir. kimliklere "t"li hali geçer, tdk "d"li arattığınızda anlamını vermez, sözlükte dahi bu böyledir. arapça kökenli bu isimlerin değiştirilerek yazılmasını benim aklım almıyor. peyami safa konusu bambaşka olan eserinde bu durumu da ele almıştır, iyi yapmıştır. bazen şarkıymışcasına içimden "ferit, ferid, it, id, t, d, t değil, d, fotenik, fonetik" derken yakalıyorum kendimi. mutlaka okuyun efendim, pişman olmazsınız demeyeceğim. olursunuz elbet, bu zamana kadar neden okumadım ben bu kitabı diye pişmanlık yaşarsınız; ama zararın neresinden dönülse kardır. *
devamını gör...
matmazel nuriye'nin koltuğu..
feri"d", hı evet "t" ile söyleniyor ama ferid demek daha keyifli ana karaktere.
peyami safa nın kalemini bu kadar kıvrak kullanabildiğini tekrardan teyid etmiş oldum. paranormal aktivitelerden girift hikayelere. ne kitaptı ama peh. tır çarpmış gibiyim hala.
alain robbe-grillet nin tarzını kullanmış bir bölümde. heyecanlıydı. sonra bi tutam da ihsan oktay anar gördüm. hikayenin satışı muhteşemdi, yok günümüzdeki entel yazarların böyle bir sıralamayla kitap pazarladığını görmedim. genel kültür deseniz fevkalade. bittiği için üzüldüm nerdeyse oturup ağlayacaktım. güzel, çok güzeldi.
on a retrouve
quoi? l'ã©ternite
c'est la mer allã©e
avec le soleil.
---------------
bulundu.
ne? ebedilik.
bu, güneşin altında
deniz yoludur.
---------------
bulundu.
ne? ebedilik.
bu, benim gözlerimin altında
senin bakışındır.
devamını gör...
bir peyami safa bir server bedi şaheseri.

namı diğer ya da benim koyduğum isimle matmazel nuriye'nin koltuğu'dur /nuriye ve noraliya.. ben nuriye demeyi tercih ediyorum açıklama yapıp spoiler a boğmak istemem/

ferid, hı evet t ile söyleniyor ama ferid demek daha keyifli ana karaktere ki kendi de böyle istiyor şizofren bi tip peşinde kara bir it dolandığını hayal ediyor hep, isminin peşindeki it gibi *
peyami safa nın kalemini bu kadar kıvrak kullanabildiğini tekrardan teyid etmiş oldum. paranormal aktivitelerden girift hikayelere. ne kitaptı ama peh. tır çarpmış gibiyim hala.
alain robbe-grillet nin tarzını kullanmış bir bölümde. heyecanlıydı. sonra bi tutam da ihsan oktay anar gördüm. hikayenin satışı muhteşemdi, yok günümüzdeki entel yazarların böyle bir sıralamayla kitap pazarladığını görmedim. genel kültür deseniz fevkalade. bittiği için üzüldüm nerdeyse oturup ağlayacaktım. güzel, çok güzeldi.
devamını gör...
ikinci dünya savaşı yılları. romanın kahramanı ferit savaş yıllarının etkisi ile nihilist bir ruh halinden milliyetçi ruh haline geçişlerde yaşadığı sancı ile başbaşadır. aslında değişim ve dönüşüm ferit'in ferid diye yorumlanması ile de ortaya koyar kendini.
devamını gör...
anlatı söylemi uygulasak bu kitaba, bahtin edası ile( komik ama): "kim konuşuyor" diye sorardık, kesin. çünkü kitapta mekanikleşmiş bir şey var, konuşanı seçemiyor insan..
devamını gör...
"ferit, ferid, it, id, t, d, t değil, d, fonetik, fonetik..." şeklinde girer yazar şaheserine. kitabın bir yerinde de "adımızın sonuna bir it taktılar." cümlesi geçer. yazar burada ne demek istemişe girmicem.
"hep öyle misin ferid?"
devamını gör...
ilk basımı 1949 yılında yapılan psikolojik peyami safa romanı. bunalımlar, kafa karışıklıkları, cinayetler vb; suç ve ceza'dan etkilenerek yazıldığı açık. eser evrensel tarzda kaleme alınmış, yani başka bir dile çevrilirse rahat anlaşılarak okunabilir, zira insanların bireysel buhranları aşağı yukarı aynıdır.

peyami safa'nın fikir dünyasıyla alakalı keşif yapılabilecek bir kitaptır. onun metafizik, tasavvufi, mistik islam/din anlayışı, batı'nın pozitivizmine, maddeciliğine, katılığına ve ruhsuzluğuna karşı çıkmaktadır. batı'nın yarattığı ve sadece nefsiyle hareket eden insana karşı mistik din anlayışında sade bir insan tablosu ile cevap verilmiştir.

romanda ferit karakterinin dönüşüm hikayesi ile beraber bu konular işlenmiştir. belki de hidayet romanlarının öncülü olarak da gösterilebilir. ancak peyami safa'nın din anlayışı tipik bir islamcının din anlayışına benzemiyor, o daha mistik ve doğa üstü, dünyevi olmayan bir din anlayışına inanmaktadır.

romanda liberalizmden, nazizme, nazizmden sosyalizme kadar birçok ideolojiyle bir hesaplaşma ve bunların hepsinin totalde aynı şeyler olduğu vurgusu yapılmıştır. matmazel noraliya'nın koltuğu ise bugünkü adi pragmatizm ve soysuzlaşmış sürrealizmin karşısında bir isyanın ve aydınlığın sembolü olma özelliğindedir.
devamını gör...
peyami safa'nın yalnızız'dan sonraki en sağlam romanı belki de. ferid'in değişimi etkileyici evet ama noraliya nam-ı diğer nuriye'nin hayatı çok çok çok daha etkileyici. tüm romanın en can alıcı noktası bence son sayfasıdır. aziz'in yaşadığı aydınlanma son haddede ana fikri verir ve kapak kapanır.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar