sapere aude

latince bir emir cümlesi. ilk olarak horace tarafından kullanılmış. lakin meşhur olmasını, kant ın was ist aufklarung * adlı kısa denemesine borçludur. bu makalenin ilk cümlesinde kant aydınlanmayı insanın kendi kendini hapsettiği çocukça ürkeklikten çıkış olarak tanımlar. ondan sonra da bu cümleyle de aydınlanmanın mottosunu belirlemiş olur.

aslında bence burda yatan gizli ima, insanın bilmekten korkmaması değil, daha ziyade kendi aklına fazla güvenmekten korkmamasıdır. insana tabiat ve kültür arasındaki seküler ayrımı empoze edip aynı zamanda tabiata hükmetmesini sağlayacak bir bilgiye iştah duymasını salık verirken, bir yandan da bireyci bir akılcığın da sinyalini vermektedir. bilginin kaynaklarını din de dahil her türlü aşkın otoritenin elinden koparıp insanın kafası içindeki bir kaç kiloluk et parçasına indirger. kant ın makalesinin geri kalan kısmında da buna dair güçlü ipuçları bulunabilir.
devamını gör...
“sapere aude!” (bilmeye, kendi aklını kullanmaya cesaret et) sözü aydınlanmanın düsturudur...

hatta insan bu duruma bilerek isteyerek katlanmış ve onu sevmiştir bile… bu yüzden de kendi aklını kullanma hususunda gerçekten yetersizdir; çünkü onun böyle bir deneyimi gerçekleştirmesine asla izin verilmemiştir… aydınlanma için özgürlükten başka bir şey gerekmez; bunun için gerekli olan özgürlük de özgürlüklerin en zararsız olanıdır: aklı her yönüyle ve her bakımdan çekinmeden kitlenin önünde apaçık olarak kullanmak özgürlüğü… ne var ki her yandan “düşünmeyin! aklınızı kullanmayın!” diye bağırıldığını işitiyorum. subay, “düşünme, eğitimini yap!”, maliyeci “düşünme, vergini öde!”, din adamı “düşünme, inan!” diyor… yazının tamamı (https://www.karar.com/yazar...)
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar