1894 yılından, ittihatçı çetenin darbesiyle tahttan indirildiği 1908'e dek abdülhamid'in yanında başkatipliğini yapan tahsin paşa, bu tarihten sonra ittihatçılar tarafından sakız adasına sürgüne gönderilir.

sonradan milliyet gazetesi ve çeşitli dergilerde farklı zamanlarda hatıralarını yayınlar.

dikkat! bu kitabı okuduktan sonra sultan abdülhamid'i daha az sevebilirsiniz!

* * *

kitapta genel olarak türk toplumunun ve yöneticilerinin osmanlı'nın son dönemdeki yozlaşmışlıklarına şahit oluyoruz. yönetimin hemen her kademesinde rüşvet, çürümüşlük mevcut. dahası toplum tabanı da aynı çirkin hasletlere sahip olmuş.

bununla birlikte padişahın kurduğu hafiyelik sistemi de bunu besler nitelikte. nitekim padişahın aşırı evhamlı oluşunu zayıf noktası olarak gören herkes, jurnalcilik yoluyla olmadık iftiralarla nice insanların hayatlarını söndürmüşler. tahsin paşa'ya göre istibdat devrinin müsebbibi %90 padişahın çevresini saran bu kesim olup, %10'u da padişahın kendisidir.

bizzat padişah tarafından, hiç hak etmememesine rağmen genç yaşta hafiye teşkilatının başına getirilen ve paşa yapılan zalim fehim paşa ve çetesi tarafından türlü desise ve iftiralarla nice ocaklar söndürülmüş.

genel kanı olarak padişah en çok seviyor gibi göründüğü insanlara bile hep temkinli yaklaşan, en ufak bir ipucundan evhamlanan biri olarak gösteriliyor. fakat tahsin paşa, sadradam said paşa'nın bundan çok daha fazla aşırı paranoyak olduğunu ileri sürüyor.

kitapta said paşa'nın geceleri evde mumla dolaştığı, bazen kendi köşkünde dahi korkudan yatağın altında yattığı da anlatılıyor. böylelikle padişah ve said paşa'nın bir birlerini iyi anladıkları için, onunla çalışmayı sevdiğini söylüyor.

* * *

kitap o dönemi daha iyi anlamak için gerçekten önemli bir eser. yakın plan yayınlarından kitaplar çıkaran, 'payitaht abdülhamid' dizisi danışmanı selman kayabaşı da olumlu referans vermiş.

aslında dönemi anlamak için bütüncül olarak bakmak gerekir. zira farklı kozmik kaynaklardaki bilgilerle de değerlendirdiğimizde abdülhamid'in yeni türkiye'nin kuruluşu öncesi, osmanlı'yı kontrollü yıkılış sürecinde küresel bir dengede tutmaya çalıştığını söyleyebiliriz. bu sebeple, yanlış hatırlamıyorsam oktan keleş 'sırdaş' adlı kitabında kendisine türk devlet teşkilatı tarafından böyle bir görev verildiğini yazıyordu.

yedi düvelin afrika kıtasındaki toplam 38 ülkenin 36'sını işgal edip paylaştıktan sonra, osmanlı ve asya'ya yöneldiği, yahudilerin nili isithbarat teşkilatının paşalara kadın pazarlayıp ingilizler adına casusluk yaptığı, ermenilerin terör faaliyetlerinin ayyuka çıktığı, türk devlet ekonomisinin kapitülasyonlarla çökertildiği bir dönemde, abdülhamid'in iç ve dış dengeleri sağlaması gerçekten büyük başarı idi.

* * *

kitapta abdülhamid ile ilgili her konuda detaylı doyurucu bilgiler var. kişiliği, şehzadeleri, vahdettin, sultan reşad, beşinci murat'ın psikolojik sorunları, yıldızdaki bombalı saldırı, ermenilerin bölücü faaliyetleri, ingilizler ruslar almanlar, kapitülasyonlar, paşaların kavgaları, abdülhamid'in büyük yatırımları, kişisel yetenekleri, hasılı abdülhamid'i anlamak için ne ararsanız bu hatıratta mevcut.

payitaht dizisinde tahsin paşa'yı canlandıran oyuncu da karakterini bu kitaba göre şekillendirdiğini söylüyor.

yakın tarihimiz ve padişahımızla ilgilenen herkese tavsiye ettiğim çok önemli bir eser.


(bkz: dünya sözlük okunmuş kitap tanıtımları kulübü)

kitapyurdu



devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar