tağşiş

metalist para sistemlerinde paranın içindeki değŸerli maden oranın azaltılması.
bir finansman aracıdır fakat piyasada fiyatların yükselmesine sebep olur.
devamını gör...
gıda ürününün mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesi.

yasal olmayan katkı maddeleri ile yapılabilir.
devamını gör...
genellikle yağlarda nizami ve sağlık bakanlığının onayı olmayan yani hileli karıştırma işlemine denilir. son zamanlarda zeytinyağının pahalı olması bu işlemi yapanları çoğalmıştır. o bakımdan zeytinyağı alırken kimden aldığınıza dikkat. yoksa zeytin yağının benzeri özelliklerini taşıyan pamukyağı , kanola yağı ve bilmem ne yağını aynı fiyata zeytinyağı diye satın alabilirsiniz. bu ilemi yapanlara Allah insaf versin.
devamını gör...
para olarak değerli madenlerin kullanıldığı zamanlarda paranın içine değerli madenin yanı sıra daha az değerli olan bir başka madenin karıştırılarak değeri düşük para elde etme işlemi.

mesela para olarak gümüş kullanılıyorsa, bu gülmüşün içine bakır karıştırılarak daha değersiz bir para elde edilir. böyle durumda atıyorum gümüş para lira olurken bakır karıştırılan ise kuruş olur, gibi...
devamını gör...
paranın merkantalist değerinin indirgenmesi. 20.yy.dan öncesi için konuşmak gerekirse piyasada tağşişli madeni paranın çoğalması ekonomik çöküşün habercisidir.
devamını gör...
istanbul isyanlarının başlıca nedeni. paranın alım gücünün azalması sonucunu doğurur. değerli maden miktarı azalan paranın değeri düşer ve karşılığında alınan mal sepeti daralır.

devamını gör...
bir ürünün aslını oluşturan maddenin azaltılıp yerine benzeri olan ama değeri düşük başka bir maddenin eklenmesiyle imal edilen ürünün piyasaya sürülmesidir.
bu kavramı son yapılan gıda kontrollerinde tanıdık. sızma zeytinyağı yerine ayçiçek ya da pamuk yağının kullanılması, sucuk içerisine kırmızı et yerine ucuz olsun diye tavuk eti eklenmesi buna örnektir.
devamını gör...
osmanlı ekonomik sisteminde uygulanan belli politikalar vardır. bu politikalar malların belli kalitelerin altında üretilmesini ve satılmasını yasaklar. ehl-i hibre denen görevliler bu denetimi yapar.

osmanlıda narh sistemini uygulanmıştır. narh sistemine göre belli kalitede malın fiyatı sabittir veya dalgalanma aralığı bellidir. bugun bir çok süt ve süt ürünü tavsiye edilen satış fiyatı adı altında belli fiyattan satılır. narh bunun tüm mallara uygulanması gibidir.

günümüzde 1 kg dana sucuğun kilosu bellidir. et fiyatı güncellendiği zaman dana eti yerine başka etleri ekleyerek sucuğun fiyatını sabit tutarsanız ya da gramajı düşürür ama bunu ambalajla gizlersiniz.

osmanlıda bunu yapamayacağınız için malların fiyatı artar. mal fiyatları artarken malların parasal karşılığı olan akçenin içinde bulunan gümüş yerine başka maden ekleyerek değerini düşürürseniz bu makas daha da açılır.

para pul oldu diye yeniçeri ayaklanır. biz yeniçerileri canı sıkıldıkça ayaklanan bir grup çılgın genç gibi öğrendik ama olaylar aslında daha derin.

savaş kazanamadıkça gelirler azaldı ve üstüne tazminat ödedikleri için makas açıldı. savaşlar tarım arazilerinde yapılınca tarım sekteye uğradı. osmanlı ordusunun temeli olan toprağa bağlı asker sayısı azaldı.

toprağını savaşlar nedeniyle ekip biçemeyen ve artan vergileri ödeyemeyen çiftçiler göç etti. sürekli savaş olduğu için asker kaçakları eşkıyalığa başladı.

yani özetle yeniçeriler o kadar da haksız değil.
devamını gör...
kıymetli bir şeyi kıymetsiz bir şey ile karıştırma. altının içine bakır karıştırarak saflığını bozmak gibi.

günümüzdeki anlamı ise daha çok gıda alanında tüketicileri aldatmaya yönelik. arılara glikoz şurubu yedirerek bal üretmek, peynir ve tere yağına bitkisel yağ karıştırmak gibi.
devamını gör...
yemekteyiz yarışmasında hazır yufkayla börek yapmak gibi bir şeydir.
istismar edildiği değerde enflasyona sebebiyet verir.
hatta mesela destekli sutyen kullanmak da böyle bir şeydir az çok.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar