terakkiperver cumhuriyet fırkası

#siyaset  #özgürler 

cumhuryetin ilk muhalefet partisidir.
ancak kaderin cilvesidir ki muhalefet etmesine müsade edilmemiştir *

tüzüğünde yer alan "dine saygılıyız" ibaresinden ötürü gericilerin (?) yuvalandığı bir parti olmuştur. inkılapların öyle birden damdan iner gibi değil de zamana yayılarak yapılmasını savunmuş topluma mal edilmesi gerekliliğini öne sürmüştür ki bu mantıklı yaklaşımları o günkü tbmm'de rağbet görmemiştir.

kurucuları ordu mensubudur. atatürk'ün verdiği bir önerge ile ordudan istifa etmedikçe parti kuramayacakları yönünde uyarılırlar ve ordudan istifa etmeleri sağlanır. böylece ordu siyasetten tamamen ayrılmıştır. ancak çok sonra ne olduysa atatürk türkiyesi ordu ülkesi olup çıkmıştır. bu da kaderin ayrı bir cilvesi.
devamını gör...
mustafa kemal paşanın hadi bir parti kurun diyip hele bakalım karşımızda kim var bi belli olsunlar.sonra ben onları silkelerim diye kurulmasına izin verdiği partidir.
devamını gör...
--- alıntı ---

parti tüzüğünde cumhuriyet ilkesinin, liberalizmin ve demokrasinin benimsendiği belirtilirken aynı zamanda dini inançlara da saygılı olunduğu açıklanmıştır. (mustafa kemal nutuk'ta bu durumu "dini siyasi çıkarlara alet etmek" olarak yorumlamıştır. rauf orbay'ın parti kurulmadan önce cumhuriyet ile ilgili eleştirileri ve parti kurulduktan kısa bir süre sonra bazı rejim muhaliflerinin parti etrafında toplanması ile beraber dini duyguların propaganda olarak kullanıldığı şeyh said isyanı'nın patlak vermesi sonucunda parti kapatılmıştır. daha sonra mustafa kemal'e düzenlenen izmir suikasti olayından tcf kurucularının bir bölümü yargılanmıştır.

--- alıntı ---
devamını gör...
--- alıntı ---

atatürk’ün en yakınındaki yazarlardan bolu mebusu falih rıfkı çankaya adlı kitabında karabekir-rauf ekibini şöyle anlatır:

devrimci değildirler. gerici de değildirler. bunlar ‘’kayıtsız şartsız milli hakimiyet’’ prensibini tutacaklardır. mustafa kemal’in diktatör olmaması için dostça, muhalifçe uğraşacaklardır. biraz sonra ilk gerçek demokrasi savaşını bunlar verecekler, terakkiperver cumhuriyet fırkası’nı kuracaklardır. kendileriyle mustafa kemal arasında ayırıcı çarpışma, cumhuriyet ilan edildiği zaman başlayacaktır...

--- alıntı ---**
devamını gör...
kapatılmasına dayanak olan iddianameye bakılırsa aynı anda hem şeriatçı, hem hilafetçi, hem saltanatçı, hem de kürtçü olmuş parti. hey maşallah!
devamını gör...
kurucuları arasında:
kazım karabekir: millet milli mücadele yıllarında gerek istanbukl hükümeti, gerek işgalcilere karşı aman rengim belli olmasın derken, işgalci kuvvetlerin lağvetmesini istediği birliğini lağvetmeyip, birliğinin silahlarını teslim etmeyen kahraman. halkın ve ordunun (ismet inönü mesela) milli mücadele başarısız olursa kellemiz gider korkusuyla geri durduğu yıllarda istanbul hükümetince görevden alınan m.kemal atatürk'e milli mücadelenin en başında "ordularımla emrinizdeyim" diyen ve erzurum kongresinin mimarı olan komutan.

ali fuat cebesoy : m.kemal'in askeri liseden beri yanında olan yakın arkadaşı, samsuna birlikte çıktıkları dostu.

gibi isimlerin kurduğu türkiye'nin ilk muhalefet partisidir. 1925 yılında bugün kapatılmıştır. yalnızca sınavlara çalışmaya yarayan sözlde tarih kitapları(!), padişah, irtica yanlılarının odağı haline gelmişti diye tarif ediyor. partinin kapatılmasının ardından kazım karabekir, m.kemal atatürk'ün ölümüne kadar siyasetten çekilmiş ancak vefatından sonra tekrar meclise dönmüştür.
devamını gör...
"cumhuriyet" kelimesi kullanılarak kurulan ilk partidir. lakin atatürk cumhuriyet'i kaptırmamak için erken davranmış, tcf kurulmadan bir kaç gün önce halk frıkası'nın adını cumhuriyet halk fırkası olarak değiştirmiştir.

milli mücadeleyi başlatan ilk beş komutandan dördü tcf kurucusudur; kazım karabekir, rauf orbay, ali fuat cebesoy, refet bele. atatürk nutuk'ta onlardan "en hain dimağlar" diyerek bahseder.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar