travma

bir travma sonucu konuşmaktan vazgeçen, çok özel yeteneklere sahip olan bir gencin hikayesi. o bir kilit sanatçısıdır. yaşadıkları, insanlar tarafından sömürülüşü, suça sürüklenmesi, sevdiği kızı kurtarmak için suç işlemeye başlamasını anlatan son derece dokunaklı ve sürükleyici bir gerilim romanı.
içinde geçen aşk o kadar dokunaklı ki sapasağlam insanların başaramadığını, birbirini çok az tanıyıp seven iki gencin başarması, yıllarca birbirlerini beklemeleri, bir taraf konuşamadığı için iletişimlerini resim yaparak çözmeleri kitabın gerilimli sayfalarının arasında hevesle beklediğiniz bölümlerdir.
yarısını geçince ‘of bitmeye başladı’ diye üzüldüğüm kitaplardandır. *
bir steve hamilton kitabı. 2011 edgar, yılın en iyi romanı ödülünü almıştır.

devamını gör...
çocuklukta olanları var, insan gömüyor. sonra yıllar geçiyor, ulan o gerçek miydi diyor. belki gerçek belki yalan. belki rüya belki hayal. belki yara.

mesela çubuk kraker hastasıydım çocukluğumda hala öyleyim. bir gün çubuk kraker çubuk kraker diye ağladım evde bulamadım hiç, en fazla 4 yaşımdayım. annem kadın ne kadar bunalmış olacak ki gel dedi, mutfakta çubuk krakerlerin olabileceği çekmeceye yöneldik. gözünü kapat dedi. kapattım. böyle bi şıkır şıkır sesler çıkarttı paket açıyormuş gibi, aç dedi ağzını. açtım. bastı ağzıma. gözümü açtım tuzlu ekmek sokmuş ağzıma. baya ağlamıştım.* e kadın tamam ben seni bunalttım da niye böyle yapıyorsun sen, hiç oldu mu? şimdi her çubuk kraker yiyişimde ağzıma tuzlu ekmek basıyormuşum gibi geliyor. tadı da hiç benzemiyordu. niye yaptın niye? bunu yıllar sonra hatırlayıp gerçek olduğunu anladım ulan ben.
işte bu tarz bişey.
devamını gör...
fiziksel olabildiği kadar psikolojik de olabilir. verdiği hasarın şiddetine göre ya hasarsız iyileşme gözlenir ya da fonksiyonları kısıtlayan sekel gelişir.
devamını gör...
zihni işlevleri sekteye uğratan, fiziksel ve psikolojik bütünlüğü alt üst eden her türlü olay. köşe başında beliren bir kara kedi, bazen sokaktaki tekinsiz hırpani bir adamın yan bakışı, bazen aniden gece yarısı çalan kapı, kötü niyet alameti olan her karaltı bir travma kıvılcımı olabilir pekala. hayat ile ilgili hiçbir yere koyamadığımız nur topu gibi bir bilgimiz olur travma yaşadığımızda. sınanmış ve lanetlenmiş bir öngörüyle donanırız istemeden.
dünya ile ilgili ümit ederken bir tarafımız aslında aynı anda nasıl da keskin bir zulüm olduğunu, bizim başımıza hiç gelmez zannederken tehlikenin yanı başımızda olabileceğini eşek gibi öğretir travma. ikircikli dünyanın bütün hile hurdalarına hazırlıksız yakalanıp, pire için yorganlar yakarsınız.. sonra kaçsan bile seni bulur saçlarından yakalar. sürükleyerek, gene o kuyuya atar. işte böyle bir pisliktir travma. öldürmez, süründürür.
devamını gör...
çocukluğun beşiğinde sallananlardır. onları bulup tamir edemezsek huzur bulamayız.
bir başka tarafta da konfor alanı haline getirilip üzerinden menfaat sağlananları vardır. diyebiliriz ki onlar travma değildir.
devamını gör...
yara anlamına gelen bir isim olmakla birlikte bugün insanların çoğunlukla kullanmış oldukları ruhsal travmaya işaret eder. bunlar, bireyi aniden, hazırlıksız ve savunmasız oldukları anda yakalayan ve tehdit içeren deneyimlerdir. birden fazla ruhsal travma tipi vardır, bunlar da psikolojide tiplerine, etkilerine, izlenimlerine, semptomlarına, duygularına ve düşüncelerine değişiklik göstermektedir çünkü bunlar subjektiftir tamamen.

örneğin savaş esnasında yaşanan bir travma ile bir film izlerken yaşanan bir travmanın etkisi, düzeyi, duygusu ve belirtileri çok farklıdır birbirlerinden ve bunlar ayrı ayrı bölümlerde incelenir. kimi travmalar olağanın dışında ve üstünde dehşet, her şeyden ürkme gibi şeyler yaratırken, kimi travmalar da büyük acı, üzüntü ve kaygı yaratır.

a kişisine dram filmi travma yaratmazken, bir korku veya gerilim filmi travma yaratabilir. b kişisine korku veya gerilim filmi travma yaratmazken, dram veya herhangi bir trajik filmi travma yaratabilir. tamamen görecelidir bu deneyimler. ya da bir insan yüzeysel olarak, hiç ayrıntılara takılmadan çizgi film izlerken bu çizgi film ona bir travma yaratmayabilir ancak fark ettiği korkunç, dehşete düşürücü bir ayrıntı onda travma yaratabilir.

travmalar ilerideki kuşaklara geçtiğinde bu kişilerde çeşitli kişisel, ruhsal bozukluklara, hastalıklara ve sendromlara sebep olur. duygu durum bozuklukları yaratır, hâl ve hareketlerini sarsar, örseler. bunlara da zemin hazırlar travma kısaca.

etiğin ve dinin şiddetle karşı çıkıp reddettiği kürtajı uygulayan bir kişide büyük bir utanç, vicdan azabı, suçluluk duygusu ortaya çıkarak travma yaratabilir. veya başka bir travmatik olay, kişide aşırı öfke ve agresiflik yaratabilir, diğer travmalar gibi yaşantısını ve yaşamsal bütünlüğünü tehlikeye sokabilir. tabii bir de bunlar insanı kompleksli yapabilir, sosyal ilişkilerine büyük ölçüde zararlar da verebilir. ancak bunların ortak özelliği, her insanda önemli ve etkili yaralanma belirtileri bırakmalarıdır.
devamını gör...
bireylerin hayat döngülerinin belirlenemeyen evrelerinde deneyimledikleri, olumsuz duygulara, anormal fizyolojik ve psikolojik değişimlere yol açan, düşünsel ve duygusal çatışmalara, kaoslara sebebiyet veren, bireyleri önlemsiz anlarında yakalayan durumlar veya olaylar bütünüdür.

her travma, vahşet, dehşet, korku, panik vb. duyguları içermemektedir, bunların her birinin çeşitleri, tipleri ve belirtileri birbirine oranla farklılık göstermektedir. örneğin kimi travmalar sadece acı, kaygı, üzüntü, yas gibi belirtileri gösterip yaşatırken, kimi travmalar öfke, saldırganlık, kimi travmalar utanç, kimi travmalar da günah ve suçluluk duygularını yaşatır. tecavüz, taciz, istismar, kaza, doğal afet gibi travmalar ise "varoluşsal travmalar" sınıfında yer alan belli başlı ve en ağır travmatik deneyimlerdir. her birinin merkezî duyguları, duygusal ve düşünsel çatışmaları birbirlerinden ayrıdır. bireylerin her birinin yaşantısında küçük veya büyük travmalar yer edinmiştir.

korkunç, dehşetengiz film ve diziler de travma yaratır; trajik, dram ve duygusal temasına sahip filmler de travma yaratır. yahut okunan bir eser ya da kara mizah, mizah, parodi veya abukluk içeren bir film, çizgi film, dizi ve eser de travma yaratmaktadır. misal âşık olduğunuz insan tarafından terk edilirseniz ve bu sizi travmatize ederse, "terk edilme korkusu" ve "üzüntü" hissedersiniz. annenizden, babanızdan veya eşinizden tokat yerseniz ve travmatize olursanız, bu size "öfke" duygusunu hissettirecektir. evinize hırsız girerse ve hırsızla karşılarsanız ya da hırsızla hiç karşılaşmayıp "ya bir daha evime hırsız girerse?" sorusu ve düşüncesi size "korku" duygusunu hissettirecektir. aynı zamanda travmatize olduktan sonra panik, dehşet, hayal kırıklığı, inkâr, suçluluk, kaygı da eşlik eder veya görülebilir. fizyolojik belirtiler ise mide bulantısı, hazımsızlık, istifra etme, yorgunluk, kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı, titreme, bayılma hissi, baş dönmesi, baş ağrısı, nefes alışverişlerinde güçlük vesairedir. zihinsel belirti ve tepkiler ise şok, bellekle ilgili sorunlar, dikkatsizlik, konsantrasyonda bozukluklar, kâbuslar, birbirini tekrar eden veya benzeri nitelikte olan rüyalar, araya giren düşünceler, yönünü bulamama, eskileri hatırlayamama, bir sorunu veya sorunları çözememe, yanlış kararlar, uyku bozukluğudur. davranışsal tepkiler, kendini geri çekme, kıpır kıpır olma, ani ve fevri davranışlar, alkol ve madde alımı ile gereğinden fazla ilaç kullanma, çabuk tepki verme, başkalarını suçlama, yeme içme sorunları ve kolayca ürkmedir. sosyal tepkiler de iş, okul, arkadaşlık ve evlilik ilişkilerinde bozulma, insanlarda uzaklaşma, izole olmaya çalışma, aşırı yargılayıcı ve suçlayıcı olma, her şeyi kontrol altında tutma isteğidir.

yaşanılan travmatik deneyim, en az üç ay geçmesine rağmen, bu tepkilerin bir bölümü sürekli olarak devam etmişse veya ediyorsa ve bu yaşadıklarınız çevrenizdeki kişilerle ilişkilerinizin bozulmasına yol açıyorsa, travma sonrası stres bozukluğudur. bu durumda ise bir profesyonel yardıma, bir uzman psikologa, psikiyatra ihtiyaç var demektir. son olarak da kimi travmalar bir süre sonra geçerken, geçici iken, kimi travmalar da kroniktir tamamen.
devamını gör...

Bu başlığa bir şeyler girmek için üye olabilirsiniz.

Benzer Başlıklar